Gittikçe açık veren, borçlanan bir belediyeye dönüştük. Gelirin gideri karşılama oranı 2023’te yüzde 79,39 iken, 2025’te 75’e düşmüş. Bu tablo sürdürülebilir değildir” dedi.
Trabzon Büyükşehir Belediyesi Nisan Ayı Meclis Toplantılarının son gününde, 2025 Yılı Faaliyet Raporu görüşüldü. Belediye Başkanı Ahmet Metin Genç yönetiminde yapılan toplantıda, Ortahisar Belediye Başkan Yardımcıları Cüneyit Zorlu ve Celal Akaç söz alarak Faaliyet Raporu’yla ilgili görüşlerini dile getirdi, çeşitli konularla ilgili sorular yönelterek bilgi istedi.
ZORLU, ÖĞRENCİ ABONMAN KARTLARINDA İNDİRİM TALEP ETTİ
Ortahisar Belediye Başkan Yardımcısı ve Trabzon Büyükşehir Belediye Meclisi CHP Grup Başkanvekili Cüneyit Zorlu, öğrenci abonman kartları fiyat tarifesiyle ilgili maddenin görüşülmesi sırasında söz alarak, 400 TL olarak belirlenen fiyatın öğrenciler lehine 300 TL’ye çekilmesi teklifinde bulundu. 400 liraya 100 basımlık kontörün öğrenciler için cazip olmayacağını ifade eden Zorlu, “Öğrenciler için yapılacak her türlü indirimin yanında olacağız. Ekonominin ne durumda olduğunu hepimiz biliyoruz. Yapılacak düzenlemeye göre kontör sayısı 100 ve ücreti 400 lira. Bu tarife 1 ay için geçerli, kalan kontörler bir sonraki aya devretmiyor. Bir öğrencinin ayda 45-50 kez otobüs kullanacağını düşünürsek bu limiti doldurma şansı yok. Bu sebeple biz CHP Grubu olarak tarife aylık olarak kalacaksa bunu 300 liraya çekmeyi ya da mevcut haliyle kontör sayısının gelecek aya devretmesini teklif ediyoruz. Bu haliyle öğrencilerimizin günlük tek gidiş-geliş kullandığında kontör sayısını dolduramayacağı ve fazladan para vereceği bir sistem olacaktır” diyerek söz konusu maddede düzeltme talep etti.
ZORLU: “ORGANİZASYON YAPISI KÜÇÜLTÜLEREK TASARRUF SAĞLANABİLİR”
Trabzon Büyükşehir Belediyesi’nin 2025 Yılı Faaliyet Raporu için değerlendirmelerde bulunan Zorlu, eksik bulduğu konularda düşünce ve önerilerini dile getirdi. Faaliyet Raporunda yer alan Büyükşehir Belediyesi’nin organizasyon yapısına dikkat çeken Zorlu, “Trabzon Büyükşehir Belediyemizde 23 tane daire başkanlığı ve 79 tane şube müdürlüğünden oluşan devasa bir yapısı var. Aynı ölçekteki Ordu Büyükşehir Belediyesi’nde ise 16 daire başkanlığı ve 50 şube müdürlüğü var. Biraz hantal bir yapımız var gibi gözüküyor. Bazı birim müdürlükleri birleştirilebilir mi? Özeleştiri yapacak olursam Ortahisar Belediyemizde de aynı durum söz konusu. Bizlerin de bunu yapması gerekiyor. Bu yapıları birleştirerek azaltmak, maliyet açısından biraz daha tasarruf etmemizi sağlayabilir” dedi.
“BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ, DÜNYA TİCARET MERKEZİ’NDEKİ PAYINI GELİRE DÖNÜŞTÜRMELİ”
Büyükşehir Belediyesi’nin hukuki süreçler nedeniyle mal varlıklarından yeterince yararlanamadığını ifade eden Zorlu, “Dünya Ticaret Merkezi’ndeki yüzde 41 ortaklık, bir keyfiyet ve vurdumduymazlıktan dolayı yıllardır bekliyordu. Ancak bu aşamada satılabilir hale geldiğine duyduk. Bu konuda belediyemizin menfaati açısından yüzde 41’lik hissesine karşı projenin yol cephesindeki binayı almasını ve Yomra Belediyesi ile işbirliğinde burayı gelir getirici bir şekilde işletmesini öneriyorum. Belediyemizin buradan büyük gelirler elde edeceğini düşünüyorum. Bu yüzden konunun acil şekilde gündeme getirilmesini talep ediyorum” diye konuştu.
“BÜYÜKŞEHİR, PLANLANAN İŞLERİ GERÇEKLEŞTİREMEMİŞ”
Faaliyet Raporunda yer alan mali tablolara göre Büyükşehir Belediyesi’nin planlanan birçok işi bitiremediğine dikkati çeken Zorlu, konuşmasını şöyle sürdürdü:
“Fen İşleri Daire Başkanlığı’nın 2025 tahmini bütçesi 1 milyar 449 milyon TL. Ancak gerçekleşen bütçe 440 milyon TL. Yani bütçesinin yaklaşık yüzde 30’unu kullanmış. Sermaye giderleri 1 milyar 195 milyon TL iken gerçekleşen 281 milyon TL olmuş. Yol Bakım ve Onarım Daire Başkanlığı’nda tahmini bütçe 2 milyar 959 milyon TL iken gerçekleşen 2 milyar 223 milyon TL olmuş. Yani düşünülenin yüzde 75’i yapılmış. Ulaşım Dairesi Başkanlığı’nda da aynı durumu görüyoruz. Ulaşım Dairesi bütçesinin yüzde 40’ını gerçekleştirebilmiş. Proje giderleri için ayrılan sermaye giderlerinin 370 milyon TL iken 47,2 milyon TL harcanmış. Bu durumda Ulaşım Dairesi’nin planladığı projelerin çoğunluğunu hayata geçiremediğini görüyoruz. Sermaye giderlerine göre planlanan işlerin yüzde 12’si gerçekleştirilerek burada başarısızlık gösterilmiştir. Birçok daire başkanlığında tahmini bütçenin çok altında kalınması düşünülen yatırımların yapılmadığı anlamına geliyor.”
“FAİZ GİDERLERİ DEVASA ŞEKİLDE BÜYÜYOR”
Büyükşehir Belediyesi’nin bütçe ve gelir-gider dengesinin bozulduğuna da vurgu yapan Zorlu, konuyla ilgili şu değerlendirmelerde bulundu:
“2023 yılında gelir ve gider arasında 756 milyon TL açık varken, bu 2025 yılında 2,36 milyar TL’ye çıktı. Yani gittikçe açık veren, borçlanan bir belediyeye dönüştük. Gelirin gideri karşılama oranına baktığımızda 2023’te yüzde 79,39 iken 2025’te 75’e düşmüş. Yani tablo sürdürülebilir değil. Kurum hızla büyüyen bir bütçeye sahip olsa da gider artış hızı, gelir artış hızının üzerindedir. Özellikle 2025 yılında yüksek sermaye transferleri ve mal alımları bütçe açığını çok fazla büyütmüş ve derinleştirmiştir. Faiz giderleri de 2023’te 115 milyon TL iken 2025’te 584 milyon TL’ye çıkmıştır ve devasa şekilde büyümeye devam etmektedir. Bu belediyenin borçlanma maliyetinin çok yüksek olduğunu gösteriyor.”
“BÜYÜKŞEHİR’İN GELİR ÜRETME KABİLİYETİ YOK”
“2025 yılı bütçesinin en büyük payı, diğer gelirler adı altında gösterilen İller Bankası’ndan gelen paradan oluşuyor. 2025 yılında 9,57 milyar TL olan bütçenin 6,8 milyar TL’si İller Bankası’ndan geliyor. Büyükşehir Belediyemizin gelirleri noktasına bağımlılığı çok yüksek, gelir üretme kabiliyeti yok denecek kadar az. Bu devasa yapı içerisinde buna imkan olmadığını da görüyoruz. Bütçe uygulama verilerine baktığımızda da gelirler yaklaşık olarak 7,21 milyar TL, giderler 9,57 milyar TL olmuş. Aradaki farkın da kredilerle karşılandığını görüyoruz.”
“TRABZON’UN GERÇEK SORUNLARI RAPORDA YER ALMIYOR”
Faaliyet Raporu’nda Trabzon’un gerçek sorunlarına ilişkin bir çalışma yer almadığını dile getiren Zorlu, “Özellikle hayat pahalılığı ve işsizliğe rağmen belediyenin kaynak kullanımında istihdamı ve sosyal destekleri önceleyen güçlü bir irade ortaya koyulmadığını görüyoruz. Sanayileşme konusunda hiçbir çalışma ve teşvike yer verilmemiş. Bu konuda belediyemizin inisiyatif almasını istiyoruz. Şehrimiz 4 kez Ulaştırma Bakanı çıkardı ve çok sayıda yol yapıldı. Sanırım sanayi kurulması için de bir Sanayi Bakanı çıkarmamız gerekiyor. Ayrıca Faaliyet Raporunda, şehrin uzun vadeli ihtiyaçlarına cevap verecek, geleceği şekillendirecek projelerin yer almaması bir eksiklik olarak göze çarpıyor” dedi.
“KREDİLERİN AKIBETİNİ BİLMİYORUZ”
Son olarak Büyükşehir Belediyesi’ne borçlanmalar konusunda şeffaflık çağrısı yapan Zorlu, “2 yıllık görev sürenizde 52 kez kredi yetkisi aldınız. Burada Euro bazında alınan 4 tane kredi yer alıyor. Bu kredilerin akıbetini bilmiyoruz. Bu krediler kullanılmadıysa döviz kuru yükseldiğinde nasıl bir tabloyla karşılaşacağımızı halkımızın takdirine bırakıyorum. Borçlar sadece bunlardan oluşmuyor. Atasu Barajı’nın finansmanının Büyükşehir Belediyesi’nden karşılanacağını biliyoruz. Bu konuda borcumuzun hangi koşullarda ve miktarda olduğunu bilmiyoruz. Aynı şekilde biyolojik arıtma tesisi için de bir borçlanma yapılacağını biliyoruz. Bu borçların durumu konusunda açıklama bekliyoruz. Hazırlanan rapor için bütün daire başkanlarına ve şube müdürlerine teşekkür ediyorum” sözlerine yer verdi.
AKAÇ, FAALİYET RAPORUNDAKİ BAZI HUSUSLARLA İLGİLİ AÇIKLAMA İSTEDİ
Ortahisar Belediye Başkan Yardımcısı Celal Akaç, Trabzon Büyükşehir Belediyesi’nin 2024 ve 2025 yıllarını karşılaştırarak 2025 Yılı Faaliyet Raporuyla ilgili görüşlerini dile getirdi. Raporda yer verilen çeşitli hususların açıklamaya ihtiyaç duyduğunun altını çizen Akaç, Büyükşehir Belediyesi’nin il genelinde yürüttüğü çalışmaları, 2025 yılında öngörülen hedefler üzerinden ele alarak şu değerlendirmelerde bulundu:
“BELEDİYENİN MÜLKLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİNDE SAĞLIKLI BİR ÇALIŞMA YAPILMADIĞI GÖRÜLÜYOR”
“Büyükşehir Belediyesi’nin araç parkı yaşlanıyor. Her ne kadar birtakım adımlar atılsa da araçların revizyonuna ilişkin gelecek açısından bir planlamanın daha detaylı yapılması gerektiğini düşünüyorum. Belediyenin mülklerinin değerlendirilmesinde sağlıklı bir çalışma yapılmadığını söylemek istiyorum. 2024 ve 2025 bedelleri neredeyse aynı oranlarla belirlenmiş. Bu konuya yeniden bakılmasını talep ediyorum. Büyükşehir Belediyemiz 2024 yılında 2 plaj yapılmasını tasarlamış ama 2025’te bunu gerçekleştirememiş. Ayrıca bir tescilli binanın restorasyonu düşünülmüş ama o da gerçekleştirilememiş.”
“DİJİTAL OYLAMAYA YÖNELİK 6 ÇALIŞMA ÖNGÖRÜLMÜŞ AMA HİÇBİRİSİ GERÇEKLEŞTİRİLEMEMİŞ”
“E-demokrasi başlığı ile dijital oylamaya yönelik 6 çalışma öngörülmüş ama hiçbirisi gerçekleştirilememiş. 20 bin 500 metrekarelik cephe sağlıklaştırma tasarlanmış ama yapılamamış. 3 kırsal mahallede kırsal alan planlaması düşünülmüş gerçekleştirilememiş. İmar planı yapımı ve onay hedefi yüzde 27 oranında gerçekleştirilememiş. Mezarlık bakım ve onarım çalışmalarında hedef yüzde 39 oranında tutturulamamış. Dikkat çekici bir husus 2025 yılında 24 bin 752 metreküp duvar yapımı planlanmış 197 bin 079 metreküp yapılmış. Bugünkü bedellerle yaklaşık 500 milyon liralık bir ilave imalat yapılmış ama bunun ihale yoluyla mı idari imkanlarla mı yapıldığı konusunda bilgiye ihtiyaç duyuyoruz.”
“SOSYAL DESTEKLERİN ÖNGÖRÜLENDEN 2 KAT FAZLA ARTMIŞ OLMASI, ÜLKENİN EKONOMİK DURUMUNU ORTAYA KOYMAKTADIR”
“Tarım İl Müdürlüğü’nün 2024 verilerine göre ÇKS’ye kayıtlı çiftçi sayımız 63 bin. Büyükşehir Belediyemiz 2025 yılında 222 çiftçiye destek verebilmiş. Bunun artırılması daha çok insana ulaşılması ve üretimi teşvik edici, daha alternatifli yaklaşımlar sergilenmesi gerektiğini düşünüyoruz. Belediyemiz Sosyal Destek Sunumunda planladığından 2 kat fazla kişiye ulaşmış. Övünülecek gibi dursa da ülkenin ekonomik olarak geldiği şartları ortaya koyan bir tablodur. Bir kap yemek siyaseti yapanlar yüzde 100 artan sosyal destek oranına ne diyeceklerdir? Bunu da kamuoyunun takdirine bırakıyorum.”
“5 ADET PAZAR YERİ TASARLANMIŞ HİÇ BİRİSİ GERÇEKLEŞTİRİLEMEMİŞ, KREŞ HİZMETİNE YÖNELİK DE HİÇBİR OLUMLU ADIM ATILMAMIŞ”
“Bilim merkezi ziyaretçi sayısı 4 kat artmış, 60 binden 240 bine çıkmış, bu alan ziyaret yeri midir yoksa bilimsel çalışma yapılan bir alan mıdır? Ne kadar bilimsel çalışmaya altlık olarak kullanılmıştır? Raporda belediyemize kayıtlı 1100 amatör sporcu varlığından bahsediliyor, bu sporculara ne tür imkanlar sunulmaktadır? Buna ilişkin elimizde bir veri yok çünkü spor müdürlüğümüzün 11 milyon gibi bir mal ve hizmet alımı kalemi var. 11 milyon bedelle birçok etkinlik yapıyorsunuz, bir taraftan da bu kadar sporcuya destek sunuyorsunuz. 11 milyonla bu mümkün müdür yoksa bu sporcular başka yollarla desteklenmiş midir? 5 adet pazar yeri tasarlanmış hiç birisi gerçekleştirilememiş. Kreş hizmetine yönelik hiçbir olumlu adım atılmamış. Halka açık 2 adet spor salonu düşünülmüş, gerçekleştirilememiştir.”
“56 ADET PROJENİN, HALA PROJE AŞAMASINDA OLDUĞU GÖRÜLÜYOR”
“Fen işleri Dairesi faaliyetlerini irdelediğimizde de 8 adet tamamlanan iş gözüküyor. 8 adet işin de yüzde 10-15 nispetinde tamamlandığı gözüküyor. Ama 56 adet projenin hala proje aşamasında olduğu ileriki yıllarda düşünüldüğü şeklinde bir not var. Bunu manalı buluyoruz. Doğrudur, yerel yönetimler, yeni idareler sistematik ve zamana dayalı birtakım işler tasarlarlar. İlk iki yıl böyledir iki yıldan sonra proje aşamasının ardından yatırımın planlanması ve finans aşamaları vardır. Bu tüm belediyeler için böyledir, bu durumu özellikle kamuoyunun bilgisine sunuyorum. Ortahisar Belediyesi’nde bizim de tasarladığımız hayata geçirdiğimiz projelerin çoğunluğu 2026 ve 2027 sonrasında ekonomik koşullarımıza göre hayata geçecektir. Aynı koşulların da büyükşehir belediyesi için de geçerli olduğunu hatırlatmak isterim.”
“KISIRLAŞTIRILAN HAYVAN SAYISININ 2025 YILINDA AZALMASININ NEDENİ NEDİR?”
Toplu taşımayı kullanan insan sayısı azalmış ama ücretsiz kullanan insan sayımız artmış yani yoksulumuz artmış. Bu veriler de yaşamsal zorlukların insanımız için ne kadar arttığının kanıtıdır. İtfaiye Dairemizin müdahale ettiği yangınlar yüzde 10 oranında artış göstermiş, bunlar baca, sigara ve kibrit yangınları olarak öne çıkıyor. Bu konuda idaremizin bu yangınların ortaya çıkışını engelleyici ilave tedbirler alması gerekir. Tarım Daire Başkanlığımızın faaliyetlerinde 2024 yılında 18 ilçede vektörle mücadele ve sahipsiz hayvanlar konusunda çalışma yapılmış ama 2025’te 3 ilçede bu çalışmalar yapılmış. Kısırlaştırılan hayvan sayısı 2024’te 4 bin 235 iken 2025’te bu sayı bin 665’e gerilemiş. Acaba bu sokak hayvanları sorunu ortadan kalktı da mı bu tablo oluştu yoksa bu konuya gösterdiğimiz hassasiyet azaldı mı? Akçaabat ve Vakfıkebir mezbahalarında büyükbaş hayvan kesim sayısı artmış, tarım il müdürlüğünün 2024 verilerine göre ilimizde kırmızı üretimi 3 bin 550 ton, her iki mezbahada toplam 4 bin 675 adet hayvan kesilmiş bunların ortalama 150 kg olduğunu düşünürsek toplam 702 ton hayvan kesilmiş ama 2 bin 848 ton et nerede kesilmiş buna ilişkin bir bilgi istiyoruz. Kaçak mı, dışarıda mı kesilmiş veya özel teşebbüslerin işlettiği kesimhaneler mi var?”
“BEDELSİZ DÖKÜM MİKTARINDAKİ ARTIŞLAR NEREDEN KAYNAKLANMAKTADIR”
“Mezarlık daire başkanlığımızın şehit kabri bakım onarımı 2024’te 150 iken 2025’te 4 bin 828 diye bir ifade kullanılmış bu iki rakam arasında da bir çelişki var. Çevre Koruma Dairesi 2024’te süpürme yapılan alanı 342 km olarak belirtmiş, 2025’te bu rakam 99 km’ye düşmüş. Bunun teknik açıklaması nedir? 2024 yılında bedelsiz döküm yapılan 36 bin metreküp kazının kayda girdiği bu rakam 2025’te 574 bin 734 metreküp olarak raporda yer aldığını görüyoruz. Bu kadar bedelsiz dökümün nereden kaynaklandığı konusunda bilgi talep ediyoruz.”
“KÜLTÜR SANAT VE SOSYAL İŞLER DAİRESİNİN FAALİYETLERİ HANGİ KAYNAKLAR KULLANILARAK FİNANSE EDİLDİ?”
“Kültür Sanat ve Sosyal İşler Dairemizin birçok etkinliği olmuş, bunlar toplam 70 milyon bir bedelle yapılmış. Bir hesap yapıldığında müdürlük bünyesinde yapılan konserlerin sahnelerini bile kurmaya çalışsalar, bu parayla yapılmaz. Hangi kaynaklar kullanılarak bu etkinlikler finanse edildi? Mevcut para bu etkinliklere yetmez. Dikkat çeken başka bir konu da Basın Yayın Dairemizin faaliyetleri; faaliyetlerini nadir artıran dairelerden birisi olarak gözüküyor. Kurgu ve montaj faaliyetleri yüzde 100 artmış. Vinil baskının da 7 kat artışı söz konusu bunlarla alakalı ilgili daire başkanından açıklama bekliyoruz.
“KULLANILAN KREDİLERE, İLGİLİ DAİRE BAŞKANLIKLARININ BÜTÇELERİNDE NEDEN YER VERİLMEDİ?”
“Strateji Geliştirme Dairesi, DOKAP ve DOKA Sogep’ten krediler kullandı. Bu kredilerin birisini Park ve Bahçeler Dairesine diğerini de Sosyal Hizmetler Dairesine temin ettiler. Ama ilgili dairelerin verilerinde bu kredilerin kullanıldığına dair veya o başlıklarda işlem yapıldığına dair bir veri yok. Park ve Bahçeler için 1 milyon 925 bin lira kokulu üzüm başlığı ile verilmiş, Sosyal Hizmetler Dairesine de 9 milyon 843 bin lira devredilmiş. Bu dairelerin kendi bütçelerinde bu iki kaleme rastlayamadım, bununla alakalı açıklama bekliyorum."
Yapılan görüşmelerin ardından Trabzon Büyükşehir Belediyesi 2025 Yılı Faaliyet Raporu, oybirliğiyle kabul edildi.