1869 yılında Samsun'da çıkan ve daha önce görülen yangınlardan çok daha şiddetli olması nedeniyle "Büyük Yangın" olarak adlandırılan olayın, 3 Ağustos 1869 günü Hacı Ömer Efendi'nin müderrislik yaptığı, bugünkü Samsun Büyükşehir Belediyesi binasının karşısında bulunan Süleyman Paşa Medresesi'nin bir odasında, misafir olarak bulunan bir kişinin dikkatsizliği sonucu çıktığı kaynaklarda belirtiliyor.
Müzede bulunan kaynaklar ayrıca, söz konusu dönemde yapıların ahşap olması, söndürme araçlarının yetersizliği ve ilkelliği nedeniyle yangının çok kısa sürede hızla yayılarak çevreye sıçradığını; yüzlerce ev, dükkan ve mağazayı yakarak birkaç mahalleyi harabe haline getirdiğinden bahsediyor. Büyük Samsun Yangını, şehir halkını evsiz bırakan büyük bir felaket olarak kayıtlara geçerken, hala dilden dile anlatılan olay Samsun Müzesi'nde sergileniyor. Halkın ilkel şartlarda su taşıması ve yangını söndürme çabasının canlandırıldığı minyatürler, vatandaşların da ilgisini çekiyor.
Fransız Konsolosu olayı bildiriyor: "500 ev yok oldu"
Dönemin Samsun Fransız Konsolosu’nun, İstanbul'daki Fransız Büyükelçiliği'ne gönderdiği raporda Samsun yangını ile ilgili olarak, "Yangında şehrimizin 415 evi yandı. Bütün Samsun halkı şimdi çok üzgün ve perişan. 2 gün önce saat 10.00'a doğru yangın çığlıkları şehrin pazar merkezinden yükselmeye başladı. Yangının yeri ve çıkış nedeni hakkında birkaç farklı yorum var. Hangisi doğru belli değil. Yangın tedbirsizlik sonucu çıkmış ve yangının çıkış yerinin bitişiğinde petrolle dolu varillerin ateş alması, yangının süratle büyümesine neden olmuştur. Bu yangının sebebi buymuş. Bu mağaza, tahtadan yapılmış bir handa bulunduğundan han tamamen yanarak yok oldu. Kale surları içerisinde yer alan Kale Mahallesi'ndeki evler tamamen yandı. Bu mahallelerde bulunan 500 ev yok oldu" ifadeleri yer alıyor.
