FINDIK ZİRVEDE

İskender, bölge ihracatında, 352 milyon 720 bin dolarla fındığın ilk sırada yer aldığını aktardığı açıklamada, bunu 122 milyon 280 bin dolar ile maden ve metallerin, 65 milyon 759 bin dolar ile su ürünleri ve hayvancılık mamullerinin, 56 milyon 392 bin dolar da yaş meyve sebzenin izlediği kaydetti.

107 FARKLI ÜLKEYE İHRACAT

Doğu Karadeniz Bölgesi’nde 2026 yılı ilk 4 ayında 107 farklı ülkeye ihracat yapıldığının vurgulandığı açıklamada; İtalya, Rusya Federasyonu, Gürcistan, Almanya ve Fransa’nın en fazla ihracat yapılan ilk 5 ülke olduğu belirtildi. Açıklamada, “Rusya’ya yapılan ihracatımızda yüzde 7, Gürcistan’a yapılan ihracatımızda yüzde 13 ve Almanya’ya yapılan ihracatımızda yüzde 74 ve Fransa’ya yapılan ihracatımızda yüzde 66 artış yaşandığı görülürken; İtalya’ya yapılan ihracatımızda yüzde 1 oranında düşüş yaşanmıştır. Geçtiğimiz yılın aynı döneminden farklı olarak Filipinler, El Salvador, Endonezya, Arjantin, Portekiz, Sudan, Slovakya, Guyana, Maldivler, Marshall Adaları, Barbados, Türkmenistan ve Gambiya olmak üzere 13 farklı ülkeye daha ihracat gerçekleştirilmiştir” ifadelerine yer verildi.

SEZON BAŞINDAKİ BEKLENTİLER KARŞILANMADI

Sezon başında üreticiler, fındık fiyatının 400 TL’yi aşmasını bekliyordu. Ancak Ekim ayı ortasında ulaşılan en yüksek seviyelerin ardından, büyük alıcı Ferrero’nun alım politikasını değiştirmesi sonrasında fiyatlar hızla düşmeye başladı.

Aralık ortasında fiyatlar 350 TL’den 240-250 TL aralığına kadar geriledi.

Yeni yılın ilk günlerinde yaklaşık 40 TL’lik bir artış yaşansa da bu yükseliş kısa sürdü. Piyasada yeniden başlayan düşüşle birlikte fiyatlar önce 230 TL’ye, ardından 200 TL’nin altına inerek 180 TL seviyelerine kadar geri çekildi.

TMO’NUN 200 TL’LİK FİYATI TABAN OLUŞTURUYOR

Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) 2025-2026 sezonu için belirlediği referans fiyatları ise piyasada taban görevi görüyor. Buna göre Giresun kalite fındık için alım fiyatı 200 TL, Levant kalite için 195 TL, Sivri kalite için ise 190 TL olarak uygulanıyor.

Hem TMO’nun bu alım politikasını sürdürmesi hem de dünyanın en büyük fındık alıcısı Ferrero’nun alım politikalarında yaptığı değişiklik fiyatların bu seviyeye gerilemesine neden oldu.
Üreticiler, artan maliyetler karşısında zor durumda olduklarını belirtiliyor.

Trabzon’da dahil bir çok ilde üreticiler, düşen fiyatlar karşısında fındığını satmamaya kararlı. Bu noktada fındıklar depoda bekletilirken, fiyatların her hangi bir yükselmemesi ise üreticilerin umudunu tümden kırmaya başladı.

Bu noktada üreticiler, TMO’nun daha etkin piyasa müdahalesiyle fiyatların yeniden makul seviyelere çekilebileceğini umuyor. Fındığını emanete veren veya bekletme yoluna giden birçok üretici, maliyetlerin altında kalan fiyatlar karşısında çareyi ürününü elde tutmakta buldu. (61saat)

Panele, Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası Başkan Yardımcısı Ali Haydar Baş ile Maptech Elektronik A.Ş. Genel Müdürü Yasin Erkan konuşmacı olarak katıldı.

Açılış konuşmasını Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası Trabzon Şubesi Başkanı Prof. Dr. Ebru Çolak yaptı.

Programa ayrıca Bölüm Başkanı Prof. Dr. Mualla Yalçınkaya, Mühendislik Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Temel Varol ile çok sayıda öğrenci katıldı.

PROF. DR. ÇOLAK: “GİRİŞİMCİLİK KURULAN HAYALİN HAYATA GEÇMESİDİR”

Açılış konuşmasında öğrencilere seslenen Prof. Dr. Ebru Çolak, teorik bilgilerin pratiğe dökülmesinin çok daha farklı bir süreç olduğunu söyledi.

Çolak, “Bu etkinliği planlarken Mualla Hocamızla birlikte, aslında daha önce de Yasin Bey’i aramızda görmek istiyorduk. “Neler yapabiliriz, öğrencilerimize nasıl daha fazla katkı sağlayabiliriz?” diye düşünürken hem Ali Haydar Bey’i hem de Yasin Bey’i davet etme kararı aldık. Açıkçası bu kararı alırken oldukça heyecanlandık. Çünkü her iki ismin de sizlere ilham verecek birikime ve hikâyeye sahip olduğunu biliyoruz.

Bizler derslerde sizlere teorik bilgileri aktarıyoruz; ancak işin pratiğe dökülmesi, gerçek hayatta karşılık bulması çok daha farklı bir süreç. Bu noktada en önemli unsur ise hayal kurmak… Ve kurulan bu hayalin nasıl hayata geçirileceğini öğrenmek. İşte girişimcilik tam olarak bu aşamada devreye giriyor. Her ne kadar girişimciliği ders müfredatımızda sizlere aktarmaya çalışsak da bunun asıl karşılığı sahada, gerçek deneyimlerle ortaya çıkıyor” dedi.

PROF. DR. VAROL: UZUN EMEK İSTEYEN BİR YOLCULUK

KTÜ Mühendislik Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Temel Varol ise, “Girişimci olabilmek için cesaretli olmak gerekir. Ancak bu, bilinçsiz bir cesaret değil; bilgiyle, donanımla desteklenmiş bir cesaret olmalıdır. İkinci olarak sabır ve metanet büyük önem taşır. Çünkü mühendislik kariyeri de, kendi işinizi kurma süreci de uzun ve emek isteyen bir yolculuktur. Bu süreçte karşılaşılacak zorluklara karşı dirençli olmak gerekir. Üçüncü olarak ise disiplinli olmak şarttır. Belirli bir plan ve düzen içerisinde hareket etmeden sürdürülebilir bir başarı elde etmek mümkün değildir” diye konuştu.

BU KADAR FARKIL ALANDA FAALİYET OLUR MU?

TTSO Başkan Yardımcısı Ali Haydar Baş ise, “Aslında burada bir kavram kargaşası olduğunu söyleyebiliriz. “Bu kadar farklı alanda faaliyet olur mu?” sorusu sıkça akla geliyor. Bir kişinin aynı anda turizm, mühendislik, inşaat, akaryakıt, uluslararası ticaret ve hatta teknoloji alanında yatırımcı olması ilk bakışta karmaşık görünebilir. Ancak bu durum, günümüz girişimciliğinin doğal bir yansımasıdır.

Hayatın kendisi sürekli değişen ihtiyaçlar ve çözümler üzerine kurulu. Özellikle teknolojinin gelişimiyle birlikte, 20 yıl önceki ihtiyaçlar, çözümler ve hedefler ile bugünküler arasında ciddi farklar oluştu. Teknoloji ilerledikçe yeni ihtiyaçlar doğuyor, bu da beraberinde yeni iş alanlarını ve fırsatları getiriyor. Dolayısıyla bugün sahip olduğunuz imkanlar ve yönelme şansınız, geçmişe kıyasla çok daha farklı ve geniş” diye konuştu.

ŞU DÜŞÜNCEYE KESİNLİKLE KAPILMAMAK GEREKİR

Öğrencilere tavsiyeler de veren Baş, “Bu noktada şu düşünceye kesinlikle kapılmamak gerekir: “Tüm fırsatlar değerlendirildi, köşe başları tutuldu, başarılı olanlar zaten oldu, bize alan kalmadı.” Bu doğru değil. Aksine, değişen dünya düzeni ve teknolojik dönüşüm sayesinde her dönemde yeni fırsatlar ortaya çıkıyor. Önemli olan bu değişimi doğru okuyabilmek ve kendinize yeni alanlar açabilmektir.

Bugün geldiğimiz noktada yüzlerce kişiye istihdam sağlayan bir yapıdan bahsediyoruz. Farklı sektörlerde faaliyet gösteren bu şirketlerin yönetiminde ise mühendislik bakış açısının önemli bir rolü var. Nitekim hem şirketlerin başında bulunan kişi hem de genel müdür pozisyonunda görev alan isimler harita mühendisliği kökenli. Bu da mühendislik formasyonunun sadece teknik alanla sınırlı kalmayıp, farklı sektörlerde de güçlü bir yönetim ve vizyon kazandırdığını açıkça ortaya koyuyor” dedi.

MÜHENDİS NE ZAMAN GİRİŞİMCİYE DÖNÜŞÜR

Mühendisin ne zaman girişimciye dönüşeceği sorusunun cevabını da veren Baş, “Mühendis ne yapar? Temelde sorun çözer. Peki bir mühendis ne zaman girişimciye dönüşür? Çözdüğü sorunu sadece çözmekle kalmayıp, bu çözümü bir değere dönüştürebildiğinde… Yani ortaya koyduğu çözümü ticarileştirebildiğinde girişimcilik yoluna adım atmış olur.

Bu süreç aslında aşama aşama ilerler. Önce sorunu tespit edersiniz, çözersiniz. Ardından bu çözümü tek başınıza değil, yetkin bir ekiple birlikte geliştirirsiniz. Ortak akılla hareket ettiğinizde girişimciliğe bir adım daha yaklaşırsınız. Daha sonra bu çözümü bir ürüne dönüştürür, pazara sunabilirseniz artık çok daha güçlü bir girişimci olursunuz. Ve bunu sermaye ile destekleyip büyütebilirseniz, o zaman gerçekten piyasada yer edinmiş bir girişimden söz edebiliriz.

Bu durumu bir fideye benzetebiliriz. Toprağa bir tohum ekersiniz, filiz verir. Artık doğada bir karşılığı vardır. Ancak o filizin büyüyüp güçlü bir ağaca dönüşmesi için zamana, emeğe ve doğru şartlara ihtiyacı vardır. Girişimcilik de böyledir. Sadece başlamak yetmez; riskleri yönetmek, zorluklara dayanmak ve süreci büyütebilmek gerekir.

Bu noktada girişimcinin yapması gerekenler çok net:

İyi bir mühendislik altyapısı, doğru ekip, doğru problem tespiti, çözüm üretme ve bunu ticarileştirme… Ama en kritik noktalardan biri de risk alabilmektir. Cesaret olmadan bu yol ilerlemez.

Bununla birlikte, ürettiğiniz ürüne farklı açılardan bakabilme yeteneği de çok önemlidir. Herkes aynı tabloya bakar ama herkes aynı şeyi görmez. Sizin farkınız, o tabloda başkalarının göremediğini görebilmenizdir. Bu bazen daha dikkatli bakmakla, bazen farklı düşünmekle, bazen de hayal gücünüzü devreye sokmakla olur.

Hatırlarsınız, derslerde üç boyutlu görseller olurdu. İlk baktığınızda hiçbir şey göremezsiniz. “Hocam göremiyoruz” dersiniz. Ama biraz odaklanınca, biraz sabredince bir anda görüntü ortaya çıkar. İşte piyasa da, ticaret de aynen böyledir. İlk bakışta fırsatları göremeyebilirsiniz. Ama zamanla bakmayı, analiz etmeyi ve farklı görmeyi öğrenirsiniz. Hatta yanınızdaki kişiden daha farklı ve daha ileri bir perspektif geliştirebilirsiniz.

Sonrasında ürününüzü piyasaya sunarsınız. Bu ürün sadece bir ticari meta değil, aynı zamanda insanlığa sunulan bir değer olur. Bu noktada girişimcilik sadece para kazanmak değil, değer üretmek anlamına da gelir.

Elbette süreç burada bitmez. Yeni projeler, yeni yatırımlar, yeni fikirler sürekli karşınıza çıkar. Melek yatırımcılık gibi alanlarda da fırsatlar doğar. Ancak burada önemli olan; her gelen fikre atlamak değil, doğru olanı seçebilmek, sürdürülebilir ve gerçekten değer üreten projelere odaklanabilmektir.

Bir noktada şunu çok net görmek gerekiyor: Her fırsat, her yatırım ve her para kazanma ihtimali herkese göre doğru olmayabilir. Bana bir oyun projesiyle geldiklerinde bunu çok açık ifade ettim. “Benim desteklediğim teknolojik yatırımların insanlığa bir faydası olmalı” dedim. Çünkü mesele sadece para kazanmak değil. Yaptığınız işin sonunda birinin size “iyi ki yaptınız” demesi ya da sizin o işle gurur duymanız gerekir. Bu bir tercih meselesidir. Elbette o oyun da yapılır, birileri yapacaktır ama benim durduğum yer orası değil.

Şunu da açıkça söylemek lazım: Hepiniz iyi bir mühendis olacaksınız. Zaten bu bölümü kazanmışsınız, bitireceksiniz, diplomanızı alacaksınız. Ama iyi bir mühendis olmak, tek başına çok iyi kazanacağınız anlamına gelmez. Farkı yaratan şey; girişimci olabilmek, ticari bakış açısını geliştirebilmektir. Çünkü bu eğitim size analitik düşünmeyi, analiz yapmayı, kıyaslamayı ve problem çözmeyi öğretir. Ama bunu değere dönüştürmek sizin elinizde.

FARKLI ALANLARDA MELEK YATIRIMCILIK YAPIYORUM

Ben de kendi adıma şunu sorguladım: Farklı alanlarda melek yatırımcılık yapıyorum, peki neden harita mühendisleriyle özel bir yapı kurmayayım? Neden bu alana özel bir bütçe ayırmayayım? Bunu kurguladım ve sizlerle paylaşmak istiyorum.

BEN BU ORTAKLIĞA SERMAYE KOYACAĞIM

Size bir teklifim var.

Üçer kişilik gruplar oluşturmanızı isteyeceğim. Bu gruplarla birlikte “ne yapabiliriz, nasıl bir proje geliştirebiliriz, nasıl bir değer üretebiliriz?” sorularına cevap arayacağız. Bu bir ortaklık olacak. Ben bu ortaklıkta sermaye koyacağım, bilgi ve tecrübemi koyacağım. Sizler de fikirlerinizi, enerjinizi ve hayal gücünüzü ortaya koyacaksınız. Ancak burada belirleyici olan şey; ortaya koyacağınız fikirlerin niteliği, vizyonu ve uygulanabilirliği olacak.

Çünkü ben bunu zaten farklı alanlarda yapıyorum.

Örneğin:

• İnsansız deniz can simidi projemiz var. Yaklaşık iki yıllık bir çalışma. İlk versiyonunu sattık, şimdi daha hafif ve gelişmiş bir versiyon üzerinde çalışıyoruz. Henüz tam anlamıyla ticarileşmedi ama ciddi bir aşamaya geldi.

• 3D yazıcılar için filament üretimi yapıyoruz. Üçüncü yılına girdik, artık satış aşamasına geldik ve ihracat hedefimiz var.

• Sualtı 360 derece kamera sistemimiz tamamen ticarileşti. Özellikle balık çiftliklerine satıyoruz. Rakiplerimiz uluslararası firmalar ama girdiğimiz yerlerde onların sistemleri sökülüp bizimkiler kuruluyor.

• Bir diğer projemizde ise sanal gerçeklik gözlükleriyle fizik tedavi hastalarına egzersiz yaptırıyoruz. Oyunlaştırma sayesinde hastalar tedaviye daha istekli katılıyor ve çok daha hızlı sonuç alıyoruz. Bu da ticarileşmeye çok yakın.

Gördüğünüz gibi bunlar klasik ticaretin dışında, değer üretmeye odaklı yatırımlar. Ve kazancımızın bir kısmını bu alanlara ayırıyoruz.

Şimdi asıl soru şu:

Siz ne yapacaksınız?

Gerçek bir mühendis olarak sadece verilen işi yapan mı olacaksınız, yoksa problem gören, çözüm üreten ve bunu değere dönüştüren bir girişimci mi olacaksınız?

İşte bu noktada sizin fikirleriniz, cesaretiniz ve ortaya koyacağınız projeler belirleyici olacak.

Burada kurguladığımız şey aslında uzun vadeli bir Ar-Ge ve yatırım modeli. Yani sadece kısa vadede sonuç bekleyen bir yapı değil; 1, 2, hatta 3 yıla yayılan, sabır gerektiren bir süreçten bahsediyoruz. Bu süreçte belki yapılan yatırımlar hemen geri dönüş sağlamayacak, hatta bazı denemeler “başarısız” gibi görünecek. Ama uzun vadede içinden çok değerli çıktılar elde etme ihtimalimiz olacak.

Bu modelde benim tarafımda işin ticari kısmı ve sermaye yapısı olacak. Sizler ise araştırma, geliştirme ve pazarlama süreçlerinde aktif rol alacaksınız. Yani sadece fikir üretmeyecek, aynı zamanda o fikri sahaya nasıl indireceğimizi de birlikte öğreneceğiz. Bu aynı zamanda sizin için ciddi bir gelişim alanı olacak.

Örneğin birlikte şöyle bir yapı düşünebiliriz: emlak ve arazi geliştirme projeleri. İlk bakışta basit görünebilir ama aslında çok katmanlı bir süreçtir. Türkiye’nin farklı bölgelerinde küçük ya da büyük ölçekli arsalar üzerinden bir portföy oluşturmayı hayal edelim. 3 dönümden 100 dönüme kadar değişen ölçeklerde araziler…

Ama burada kritik soru şu: Biz neye yatırım yapacağız?

Önce bir strateji belirlememiz gerekir.

Tarım arazilerine mi odaklanacağız?

Sanayi yatırımı potansiyeli olan bölgeleri mi seçeceğiz?

Yoksa şehirlerin büyüme akslarında kalan imarlı konut ve ticaret alanlarına mı yöneleceğiz?

Belki de turizm ya da özel nitelikli araziler üzerine mi çalışacağız?

Bunların hepsini birlikte analiz edeceğiz. Ardından bir lokasyon stratejisi oluşturacağız. Yani “hangi şehirde, hangi bölgeye, hangi amaçla yatırım yapıyoruz?” sorusunun net cevabı olacak.

Çünkü işin en önemli kısmı şudur: Doğru yeri seçmezseniz, doğru yatırım yapmış sayılmazsınız. Aynı ürün, Trabzon’da farklı değer taşırken İzmir’de çok farklı bir karşılık bulabilir. Bu yüzden sadece arazi almak değil, o arazinin gelecekte neye dönüşeceğini öngörmek gerekir.

İşte bu noktada mühendislik bakış açısı devreye giriyor. Veri analizi, coğrafi analiz, büyüme trendleri, ulaşım aksları, şehirleşme dinamikleri… Bunların hepsini birlikte okuyacağız.

Sonuç olarak hedefimiz şu olacak:

Sadece arazi alan bir yapı değil, doğru yeri seçen, doğru zamanda hareket eden ve bunu değerli bir yatırıma dönüştüren bir ekip oluşturmak.

Kesinlikle bu üç kişiden biri şu an aramızda bulunan öğrencilerimizden olabilir, hatta üçü de olabilir. Ancak bununla birlikte dışarıdan, yine harita mühendisi olmak kaydıyla başka bir kurumdan da ortaklık kurulabilir; bunda herhangi bir sorun yok.

Burada önemli olan ikinci konu ise şu: Bu üç kişinin aynı şehirde olması aslında bir avantajdan çok dezavantaj olabilir. Çünkü biz daha geniş bir network yapısından bahsediyoruz. Yani sadece aynı çevrede, aynı bakış açısında olan kişiler değil; farklı şehirlerden, farklı deneyimlere sahip kişiler bir araya gelmeli.

Örneğin bir arkadaşınız Trabzon’dan, bir diğeri Erzurum’dan, bir başkası Bursa’dan olabilir. Bu çeşitlilik bakış açısını zenginleştirir. Bu da projenin gücünü artırır.

Ayrıca belirlediğimiz önemli kriterlerden biri de yabancı dildir. En az bir kişinin yabancı dil bilmesi çok kritik. Çünkü artık dünya sadece yerel bir pazar değil. Uluslararası düşünmeyen projeler uzun vadede sınırlı kalır. Bu yüzden global bakış açısı şart.

Bir diğer önemli nokta ise şu: Hayallerinizi gerçekten geniş tutmanızı istiyorum. Aklınıza gelen her fikri yazın. Belki benim görmediğim, düşünmediğim çok farklı ve güçlü fikirler çıkabilir. Biz bunların hepsini değerlendireceğiz.

Okulların kapanmasına kadar yaklaşık bir ay ile bir buçuk aylık bir süreniz var. Bu süreçte gelen fikirleri toplayacağız. Ardından akademiden de bir hocamızın dahil olacağı küçük bir değerlendirme ekibi oluşturacağız ve üç-beş kişilik gruplarla bu projeleri inceleyeceğiz.

Sonrasında hedefimiz, 2–3 ay içinde bu yapıyı kurmak. Yani gerçekten bir şirket modeli ortaya koymak ve bir melek yatırım yaklaşımıyla kendi bölümümüzden çıkan bir girişim ekosistemi oluşturmak.

Belki çok başarılı olacak, belki farklı yerlere evrilecek ama önemli olan bu sürece başlamamız”

KENDİNE ÖZGÜ BİR HİKAYE İÇERİYOR

Maptech Elektronik A.Ş. Genel Müdürü Yasin Erkan ise, "Bugün bu yolculukta neler yaptık, hangi avantajları yakaladık ve nasıl bir hikâye oluşturduk… Aslında biraz da bundan bahsetmek istiyorum.

Hepinizin hayata geliş noktası kendine özgü bir hikâye içeriyor. Hepimiz bir evde, bir hastanede ya da bir köy evinde dünyaya geliyoruz. Sonrasında eğitim hayatı, aile yapısı ve mesleki süreçlerle birlikte kendi yolculuğumuzu inşa ediyoruz. Ve zamanla bu süreç, tamamen bize özgü bir hikâyeye dönüşüyor.

Burada aslında ortak bir nokta var; o da mesleğimiz. Harita mühendisliği perspektifinden baktığımızda her şeyin bir konumla ve zamanla ilişkili olduğunu görüyoruz. Eskiden denizciler yıldızlara bakarak yön buluyordu, astronomi ve zaman üzerinden hareket ediyordu. Bugün ise aynı mantık GPS teknolojileriyle devam ediyor. Yani temel değişmiyor; sadece teknoloji evriliyor.

Bizim mesleğimiz de tam olarak bu noktada konumlanıyor: konumlama teknolojileri. Bunun içinde sensörler var, yazılımlar var, yapay zekâ var ve en önemlisi insan hayali var. Çünkü aslında her şey bir ihtiyaçtan doğuyor ve bu ihtiyaçlar zamanla teknolojiyle birleşerek yeni alanlar oluşturuyor.

Biz de bu çerçevede kendi yolculuğumuzu “Mevtek Elektronik A.Ş.” üzerinden şekillendirdik. Temel olarak konumlama teknolojilerine odaklanan bir firma kurduk. Bu süreçte üç ana eksen belirledik: donanım, yazılım ve hizmet. Yani bu üç ayağı bir araya getirmeden sürdürülebilir bir yapı kurmanın zor olduğunu gördük.

İlk ürünlerimizle birlikte yolculuğumuz başladı. 2018 yılında aslında bu bir hayal olarak ortaya çıktı. Harita Genel Komutanlığı’nda görev yaptığım dönemde GPS teknolojileri üzerine yüksek lisans ve doktora çalışmaları yürüttüm. Aynı zamanda uluslararası akademik çalışmalar içinde yer aldım. Oxford Üniversitesi’nde ve farklı ülkelerde bu alanda projeler geliştirme fırsatım oldu.

Bunun yanında Türkiye adına Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nde yürütülen bazı teknik ve hukuki süreçlerde de yer aldım. Orada hem teknik hem hukuki anlamda ülkemizi temsil etmek, mesleğim adına oldukça değerli bir deneyimdi.

Bu birikimlerin üzerine kendi hayalimizi ekleyerek ilk ürünümüzü geliştirdik. “Araç takip sistemi” gibi düşünülmesin; bu aslında nesne takibi yapabilen, içinde sensörleri olan, hareketi ve konumu aynı anda analiz edebilen global bir sistemdi. SIM kart bağımlılığı olmadan, yazılım altyapısıyla yaklaşık 200 ülkede çalışabilecek bir yapıyı hedefledik.

Bu fikir Almanya merkezli bir şirketin dikkatini çekti. Avrupa’da benzer çözümler üzerine çalışan bu firma ile karşılıklı bir değerlendirme süreci yaşadık. Sonuç olarak ürünün telif haklarının bir kısmı üzerinden bir iş birliği ve ortaklık modeli oluşturuldu. Ve bu bizim için önemli bir kırılma noktası oldu.

Çünkü sıfır sermayeyle başladığımız bir fikir, zamanla pozitif sermayeye dönüşen bir girişime evrildi. Bunu şöyle düşünebilirsiniz: Bir araba var ama aküsü yoksa çalışmaz. Benzin olsa bile ilk kıvılcımı vermek gerekir. İşte girişimcilikte de o ilk kıvılcım hayal ve inançtır.

Burada en kritik soru şudur: “Sen bu işin neresindesin?”
Sadece fikir üretmek yetmez, o fikrin arkasında durmak gerekir. Çünkü insan inanmadığı bir şeyi başkasına inandıramaz.

Bizim yaşadığımız süreç de aslında buydu. Doğru fikir, doğru zaman ve doğru insanlarla buluştuğunda bir yatırımcıyla ya da bir ortakla karşılaşabiliyorsunuz. Bazen bu aile sermayesi olur, bazen melek yatırımcı, bazen de tamamen tesadüfi bir karşılaşma.

Sonuçta bu süreç bizi Avrupa merkezli bir ortaklığa taşıdı. Yaklaşık 300 bin Euro değerinde bir başlangıç sermayesiyle ürünümüzü Avrupa’ya taşıma fırsatı bulduk. Ürünler Türkiye’de geliştirildi, test edildi ve daha sonra “Made in Germany” etiketiyle global pazara açıldı.

Bugün geldiğimiz noktada şirket farklı versiyonlarla büyümeye devam ediyor, hatta borsaya açılma sürecine girdi. Ancak burada önemli bir detay var: Biz bu ürünün Türkiye’deki potansiyelini tam anlamıyla değerlendiremedik. Bu da bizim için bir eksiklik olarak kaldı.

Ama diğer taraftan şunu da net görüyoruz: Bir fikir doğru şekilde geliştirildiğinde, coğrafya sınırlarını aşabiliyor. Önemli olan o fikri doğru zamanda, doğru stratejiyle hayata geçirebilmek.

Sonuç olarak, ister Türkiye’de olun ister dünyanın başka bir yerinde, temel bazı doğrular değişmiyor. Doğru fikir, doğru ekip ve doğru zaman bir araya geldiğinde, girişimcilik bir hikâyeye dönüşüyor.

Panele, Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası Başkan Yardımcısı Ali Haydar Baş ile Maptech Elektronik A.Ş. Genel Müdürü Yasin Erkan konuşmacı olarak katıldı.

Açılış konuşmasını Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası Trabzon Şubesi Başkanı Prof. Dr. Ebru Çolak yaptı.

Programa ayrıca Bölüm Başkanı Prof. Dr. Mualla Yalçınkaya, Mühendislik Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Temel Varol ile çok sayıda öğrenci katıldı.

PROF. DR. ÇOLAK: “GİRİŞİMCİLİK KURULAN HAYALİN HAYATA GEÇMESİDİR”

Açılış konuşmasında öğrencilere seslenen Prof. Dr. Ebru Çolak, teorik bilgilerin pratiğe dökülmesinin çok daha farklı bir süreç olduğunu söyledi.

Çolak, “Bu etkinliği planlarken Mualla Hocamızla birlikte, aslında daha önce de Yasin Bey’i aramızda görmek istiyorduk. “Neler yapabiliriz, öğrencilerimize nasıl daha fazla katkı sağlayabiliriz?” diye düşünürken hem Ali Haydar Bey’i hem de Yasin Bey’i davet etme kararı aldık. Açıkçası bu kararı alırken oldukça heyecanlandık. Çünkü her iki ismin de sizlere ilham verecek birikime ve hikâyeye sahip olduğunu biliyoruz.

Bizler derslerde sizlere teorik bilgileri aktarıyoruz; ancak işin pratiğe dökülmesi, gerçek hayatta karşılık bulması çok daha farklı bir süreç. Bu noktada en önemli unsur ise hayal kurmak… Ve kurulan bu hayalin nasıl hayata geçirileceğini öğrenmek. İşte girişimcilik tam olarak bu aşamada devreye giriyor. Her ne kadar girişimciliği ders müfredatımızda sizlere aktarmaya çalışsak da bunun asıl karşılığı sahada, gerçek deneyimlerle ortaya çıkıyor” dedi.

PROF. DR. VAROL: UZUN EMEK İSTEYEN BİR YOLCULUK

KTÜ Mühendislik Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Temel Varol ise, “Girişimci olabilmek için cesaretli olmak gerekir. Ancak bu, bilinçsiz bir cesaret değil; bilgiyle, donanımla desteklenmiş bir cesaret olmalıdır. İkinci olarak sabır ve metanet büyük önem taşır. Çünkü mühendislik kariyeri de, kendi işinizi kurma süreci de uzun ve emek isteyen bir yolculuktur. Bu süreçte karşılaşılacak zorluklara karşı dirençli olmak gerekir. Üçüncü olarak ise disiplinli olmak şarttır. Belirli bir plan ve düzen içerisinde hareket etmeden sürdürülebilir bir başarı elde etmek mümkün değildir” diye konuştu.

BU KADAR FARKIL ALANDA FAALİYET OLUR MU?

TTSO Başkan Yardımcısı Ali Haydar Baş ise, “Aslında burada bir kavram kargaşası olduğunu söyleyebiliriz. “Bu kadar farklı alanda faaliyet olur mu?” sorusu sıkça akla geliyor. Bir kişinin aynı anda turizm, mühendislik, inşaat, akaryakıt, uluslararası ticaret ve hatta teknoloji alanında yatırımcı olması ilk bakışta karmaşık görünebilir. Ancak bu durum, günümüz girişimciliğinin doğal bir yansımasıdır.

Hayatın kendisi sürekli değişen ihtiyaçlar ve çözümler üzerine kurulu. Özellikle teknolojinin gelişimiyle birlikte, 20 yıl önceki ihtiyaçlar, çözümler ve hedefler ile bugünküler arasında ciddi farklar oluştu. Teknoloji ilerledikçe yeni ihtiyaçlar doğuyor, bu da beraberinde yeni iş alanlarını ve fırsatları getiriyor. Dolayısıyla bugün sahip olduğunuz imkanlar ve yönelme şansınız, geçmişe kıyasla çok daha farklı ve geniş” diye konuştu.

ŞU DÜŞÜNCEYE KESİNLİKLE KAPILMAMAK GEREKİR

Öğrencilere tavsiyeler de veren Baş, “Bu noktada şu düşünceye kesinlikle kapılmamak gerekir: “Tüm fırsatlar değerlendirildi, köşe başları tutuldu, başarılı olanlar zaten oldu, bize alan kalmadı.” Bu doğru değil. Aksine, değişen dünya düzeni ve teknolojik dönüşüm sayesinde her dönemde yeni fırsatlar ortaya çıkıyor. Önemli olan bu değişimi doğru okuyabilmek ve kendinize yeni alanlar açabilmektir.

Bugün geldiğimiz noktada yüzlerce kişiye istihdam sağlayan bir yapıdan bahsediyoruz. Farklı sektörlerde faaliyet gösteren bu şirketlerin yönetiminde ise mühendislik bakış açısının önemli bir rolü var. Nitekim hem şirketlerin başında bulunan kişi hem de genel müdür pozisyonunda görev alan isimler harita mühendisliği kökenli. Bu da mühendislik formasyonunun sadece teknik alanla sınırlı kalmayıp, farklı sektörlerde de güçlü bir yönetim ve vizyon kazandırdığını açıkça ortaya koyuyor” dedi.

MÜHENDİS NE ZAMAN GİRİŞİMCİYE DÖNÜŞÜR

Mühendisin ne zaman girişimciye dönüşeceği sorusunun cevabını da veren Baş, “Mühendis ne yapar? Temelde sorun çözer. Peki bir mühendis ne zaman girişimciye dönüşür? Çözdüğü sorunu sadece çözmekle kalmayıp, bu çözümü bir değere dönüştürebildiğinde… Yani ortaya koyduğu çözümü ticarileştirebildiğinde girişimcilik yoluna adım atmış olur.

Bu süreç aslında aşama aşama ilerler. Önce sorunu tespit edersiniz, çözersiniz. Ardından bu çözümü tek başınıza değil, yetkin bir ekiple birlikte geliştirirsiniz. Ortak akılla hareket ettiğinizde girişimciliğe bir adım daha yaklaşırsınız. Daha sonra bu çözümü bir ürüne dönüştürür, pazara sunabilirseniz artık çok daha güçlü bir girişimci olursunuz. Ve bunu sermaye ile destekleyip büyütebilirseniz, o zaman gerçekten piyasada yer edinmiş bir girişimden söz edebiliriz.

Bu durumu bir fideye benzetebiliriz. Toprağa bir tohum ekersiniz, filiz verir. Artık doğada bir karşılığı vardır. Ancak o filizin büyüyüp güçlü bir ağaca dönüşmesi için zamana, emeğe ve doğru şartlara ihtiyacı vardır. Girişimcilik de böyledir. Sadece başlamak yetmez; riskleri yönetmek, zorluklara dayanmak ve süreci büyütebilmek gerekir.

Bu noktada girişimcinin yapması gerekenler çok net:

İyi bir mühendislik altyapısı, doğru ekip, doğru problem tespiti, çözüm üretme ve bunu ticarileştirme… Ama en kritik noktalardan biri de risk alabilmektir. Cesaret olmadan bu yol ilerlemez.

Bununla birlikte, ürettiğiniz ürüne farklı açılardan bakabilme yeteneği de çok önemlidir. Herkes aynı tabloya bakar ama herkes aynı şeyi görmez. Sizin farkınız, o tabloda başkalarının göremediğini görebilmenizdir. Bu bazen daha dikkatli bakmakla, bazen farklı düşünmekle, bazen de hayal gücünüzü devreye sokmakla olur.

Hatırlarsınız, derslerde üç boyutlu görseller olurdu. İlk baktığınızda hiçbir şey göremezsiniz. “Hocam göremiyoruz” dersiniz. Ama biraz odaklanınca, biraz sabredince bir anda görüntü ortaya çıkar. İşte piyasa da, ticaret de aynen böyledir. İlk bakışta fırsatları göremeyebilirsiniz. Ama zamanla bakmayı, analiz etmeyi ve farklı görmeyi öğrenirsiniz. Hatta yanınızdaki kişiden daha farklı ve daha ileri bir perspektif geliştirebilirsiniz.

Sonrasında ürününüzü piyasaya sunarsınız. Bu ürün sadece bir ticari meta değil, aynı zamanda insanlığa sunulan bir değer olur. Bu noktada girişimcilik sadece para kazanmak değil, değer üretmek anlamına da gelir.

Elbette süreç burada bitmez. Yeni projeler, yeni yatırımlar, yeni fikirler sürekli karşınıza çıkar. Melek yatırımcılık gibi alanlarda da fırsatlar doğar. Ancak burada önemli olan; her gelen fikre atlamak değil, doğru olanı seçebilmek, sürdürülebilir ve gerçekten değer üreten projelere odaklanabilmektir.

Bir noktada şunu çok net görmek gerekiyor: Her fırsat, her yatırım ve her para kazanma ihtimali herkese göre doğru olmayabilir. Bana bir oyun projesiyle geldiklerinde bunu çok açık ifade ettim. “Benim desteklediğim teknolojik yatırımların insanlığa bir faydası olmalı” dedim. Çünkü mesele sadece para kazanmak değil. Yaptığınız işin sonunda birinin size “iyi ki yaptınız” demesi ya da sizin o işle gurur duymanız gerekir. Bu bir tercih meselesidir. Elbette o oyun da yapılır, birileri yapacaktır ama benim durduğum yer orası değil.

Şunu da açıkça söylemek lazım: Hepiniz iyi bir mühendis olacaksınız. Zaten bu bölümü kazanmışsınız, bitireceksiniz, diplomanızı alacaksınız. Ama iyi bir mühendis olmak, tek başına çok iyi kazanacağınız anlamına gelmez. Farkı yaratan şey; girişimci olabilmek, ticari bakış açısını geliştirebilmektir. Çünkü bu eğitim size analitik düşünmeyi, analiz yapmayı, kıyaslamayı ve problem çözmeyi öğretir. Ama bunu değere dönüştürmek sizin elinizde.

FARKLI ALANLARDA MELEK YATIRIMCILIK YAPIYORUM

Ben de kendi adıma şunu sorguladım: Farklı alanlarda melek yatırımcılık yapıyorum, peki neden harita mühendisleriyle özel bir yapı kurmayayım? Neden bu alana özel bir bütçe ayırmayayım? Bunu kurguladım ve sizlerle paylaşmak istiyorum.

BEN BU ORTAKLIĞA SERMAYE KOYACAĞIM

Size bir teklifim var.

Üçer kişilik gruplar oluşturmanızı isteyeceğim. Bu gruplarla birlikte “ne yapabiliriz, nasıl bir proje geliştirebiliriz, nasıl bir değer üretebiliriz?” sorularına cevap arayacağız. Bu bir ortaklık olacak. Ben bu ortaklıkta sermaye koyacağım, bilgi ve tecrübemi koyacağım. Sizler de fikirlerinizi, enerjinizi ve hayal gücünüzü ortaya koyacaksınız. Ancak burada belirleyici olan şey; ortaya koyacağınız fikirlerin niteliği, vizyonu ve uygulanabilirliği olacak.

Çünkü ben bunu zaten farklı alanlarda yapıyorum.

Örneğin:

• İnsansız deniz can simidi projemiz var. Yaklaşık iki yıllık bir çalışma. İlk versiyonunu sattık, şimdi daha hafif ve gelişmiş bir versiyon üzerinde çalışıyoruz. Henüz tam anlamıyla ticarileşmedi ama ciddi bir aşamaya geldi.

• 3D yazıcılar için filament üretimi yapıyoruz. Üçüncü yılına girdik, artık satış aşamasına geldik ve ihracat hedefimiz var.

• Sualtı 360 derece kamera sistemimiz tamamen ticarileşti. Özellikle balık çiftliklerine satıyoruz. Rakiplerimiz uluslararası firmalar ama girdiğimiz yerlerde onların sistemleri sökülüp bizimkiler kuruluyor.

• Bir diğer projemizde ise sanal gerçeklik gözlükleriyle fizik tedavi hastalarına egzersiz yaptırıyoruz. Oyunlaştırma sayesinde hastalar tedaviye daha istekli katılıyor ve çok daha hızlı sonuç alıyoruz. Bu da ticarileşmeye çok yakın.

Gördüğünüz gibi bunlar klasik ticaretin dışında, değer üretmeye odaklı yatırımlar. Ve kazancımızın bir kısmını bu alanlara ayırıyoruz.

Şimdi asıl soru şu:

Siz ne yapacaksınız?

Gerçek bir mühendis olarak sadece verilen işi yapan mı olacaksınız, yoksa problem gören, çözüm üreten ve bunu değere dönüştüren bir girişimci mi olacaksınız?

İşte bu noktada sizin fikirleriniz, cesaretiniz ve ortaya koyacağınız projeler belirleyici olacak.

Burada kurguladığımız şey aslında uzun vadeli bir Ar-Ge ve yatırım modeli. Yani sadece kısa vadede sonuç bekleyen bir yapı değil; 1, 2, hatta 3 yıla yayılan, sabır gerektiren bir süreçten bahsediyoruz. Bu süreçte belki yapılan yatırımlar hemen geri dönüş sağlamayacak, hatta bazı denemeler “başarısız” gibi görünecek. Ama uzun vadede içinden çok değerli çıktılar elde etme ihtimalimiz olacak.

Bu modelde benim tarafımda işin ticari kısmı ve sermaye yapısı olacak. Sizler ise araştırma, geliştirme ve pazarlama süreçlerinde aktif rol alacaksınız. Yani sadece fikir üretmeyecek, aynı zamanda o fikri sahaya nasıl indireceğimizi de birlikte öğreneceğiz. Bu aynı zamanda sizin için ciddi bir gelişim alanı olacak.

Örneğin birlikte şöyle bir yapı düşünebiliriz: emlak ve arazi geliştirme projeleri. İlk bakışta basit görünebilir ama aslında çok katmanlı bir süreçtir. Türkiye’nin farklı bölgelerinde küçük ya da büyük ölçekli arsalar üzerinden bir portföy oluşturmayı hayal edelim. 3 dönümden 100 dönüme kadar değişen ölçeklerde araziler…

Ama burada kritik soru şu: Biz neye yatırım yapacağız?

Önce bir strateji belirlememiz gerekir.

Tarım arazilerine mi odaklanacağız?

Sanayi yatırımı potansiyeli olan bölgeleri mi seçeceğiz?

Yoksa şehirlerin büyüme akslarında kalan imarlı konut ve ticaret alanlarına mı yöneleceğiz?

Belki de turizm ya da özel nitelikli araziler üzerine mi çalışacağız?

Bunların hepsini birlikte analiz edeceğiz. Ardından bir lokasyon stratejisi oluşturacağız. Yani “hangi şehirde, hangi bölgeye, hangi amaçla yatırım yapıyoruz?” sorusunun net cevabı olacak.

Çünkü işin en önemli kısmı şudur: Doğru yeri seçmezseniz, doğru yatırım yapmış sayılmazsınız. Aynı ürün, Trabzon’da farklı değer taşırken İzmir’de çok farklı bir karşılık bulabilir. Bu yüzden sadece arazi almak değil, o arazinin gelecekte neye dönüşeceğini öngörmek gerekir.

İşte bu noktada mühendislik bakış açısı devreye giriyor. Veri analizi, coğrafi analiz, büyüme trendleri, ulaşım aksları, şehirleşme dinamikleri… Bunların hepsini birlikte okuyacağız.

Sonuç olarak hedefimiz şu olacak:

Sadece arazi alan bir yapı değil, doğru yeri seçen, doğru zamanda hareket eden ve bunu değerli bir yatırıma dönüştüren bir ekip oluşturmak.

Kesinlikle bu üç kişiden biri şu an aramızda bulunan öğrencilerimizden olabilir, hatta üçü de olabilir. Ancak bununla birlikte dışarıdan, yine harita mühendisi olmak kaydıyla başka bir kurumdan da ortaklık kurulabilir; bunda herhangi bir sorun yok.

Burada önemli olan ikinci konu ise şu: Bu üç kişinin aynı şehirde olması aslında bir avantajdan çok dezavantaj olabilir. Çünkü biz daha geniş bir network yapısından bahsediyoruz. Yani sadece aynı çevrede, aynı bakış açısında olan kişiler değil; farklı şehirlerden, farklı deneyimlere sahip kişiler bir araya gelmeli.

Örneğin bir arkadaşınız Trabzon’dan, bir diğeri Erzurum’dan, bir başkası Bursa’dan olabilir. Bu çeşitlilik bakış açısını zenginleştirir. Bu da projenin gücünü artırır.

Ayrıca belirlediğimiz önemli kriterlerden biri de yabancı dildir. En az bir kişinin yabancı dil bilmesi çok kritik. Çünkü artık dünya sadece yerel bir pazar değil. Uluslararası düşünmeyen projeler uzun vadede sınırlı kalır. Bu yüzden global bakış açısı şart.

Bir diğer önemli nokta ise şu: Hayallerinizi gerçekten geniş tutmanızı istiyorum. Aklınıza gelen her fikri yazın. Belki benim görmediğim, düşünmediğim çok farklı ve güçlü fikirler çıkabilir. Biz bunların hepsini değerlendireceğiz.

Okulların kapanmasına kadar yaklaşık bir ay ile bir buçuk aylık bir süreniz var. Bu süreçte gelen fikirleri toplayacağız. Ardından akademiden de bir hocamızın dahil olacağı küçük bir değerlendirme ekibi oluşturacağız ve üç-beş kişilik gruplarla bu projeleri inceleyeceğiz.

Sonrasında hedefimiz, 2–3 ay içinde bu yapıyı kurmak. Yani gerçekten bir şirket modeli ortaya koymak ve bir melek yatırım yaklaşımıyla kendi bölümümüzden çıkan bir girişim ekosistemi oluşturmak.

Belki çok başarılı olacak, belki farklı yerlere evrilecek ama önemli olan bu sürece başlamamız”

KENDİNE ÖZGÜ BİR HİKAYE İÇERİYOR

Maptech Elektronik A.Ş. Genel Müdürü Yasin Erkan ise, "Bugün bu yolculukta neler yaptık, hangi avantajları yakaladık ve nasıl bir hikâye oluşturduk… Aslında biraz da bundan bahsetmek istiyorum.

Hepinizin hayata geliş noktası kendine özgü bir hikâye içeriyor. Hepimiz bir evde, bir hastanede ya da bir köy evinde dünyaya geliyoruz. Sonrasında eğitim hayatı, aile yapısı ve mesleki süreçlerle birlikte kendi yolculuğumuzu inşa ediyoruz. Ve zamanla bu süreç, tamamen bize özgü bir hikâyeye dönüşüyor.

Burada aslında ortak bir nokta var; o da mesleğimiz. Harita mühendisliği perspektifinden baktığımızda her şeyin bir konumla ve zamanla ilişkili olduğunu görüyoruz. Eskiden denizciler yıldızlara bakarak yön buluyordu, astronomi ve zaman üzerinden hareket ediyordu. Bugün ise aynı mantık GPS teknolojileriyle devam ediyor. Yani temel değişmiyor; sadece teknoloji evriliyor.

Bizim mesleğimiz de tam olarak bu noktada konumlanıyor: konumlama teknolojileri. Bunun içinde sensörler var, yazılımlar var, yapay zekâ var ve en önemlisi insan hayali var. Çünkü aslında her şey bir ihtiyaçtan doğuyor ve bu ihtiyaçlar zamanla teknolojiyle birleşerek yeni alanlar oluşturuyor.

Biz de bu çerçevede kendi yolculuğumuzu “Mevtek Elektronik A.Ş.” üzerinden şekillendirdik. Temel olarak konumlama teknolojilerine odaklanan bir firma kurduk. Bu süreçte üç ana eksen belirledik: donanım, yazılım ve hizmet. Yani bu üç ayağı bir araya getirmeden sürdürülebilir bir yapı kurmanın zor olduğunu gördük.

İlk ürünlerimizle birlikte yolculuğumuz başladı. 2018 yılında aslında bu bir hayal olarak ortaya çıktı. Harita Genel Komutanlığı’nda görev yaptığım dönemde GPS teknolojileri üzerine yüksek lisans ve doktora çalışmaları yürüttüm. Aynı zamanda uluslararası akademik çalışmalar içinde yer aldım. Oxford Üniversitesi’nde ve farklı ülkelerde bu alanda projeler geliştirme fırsatım oldu.

Bunun yanında Türkiye adına Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nde yürütülen bazı teknik ve hukuki süreçlerde de yer aldım. Orada hem teknik hem hukuki anlamda ülkemizi temsil etmek, mesleğim adına oldukça değerli bir deneyimdi.

Bu birikimlerin üzerine kendi hayalimizi ekleyerek ilk ürünümüzü geliştirdik. “Araç takip sistemi” gibi düşünülmesin; bu aslında nesne takibi yapabilen, içinde sensörleri olan, hareketi ve konumu aynı anda analiz edebilen global bir sistemdi. SIM kart bağımlılığı olmadan, yazılım altyapısıyla yaklaşık 200 ülkede çalışabilecek bir yapıyı hedefledik.

Bu fikir Almanya merkezli bir şirketin dikkatini çekti. Avrupa’da benzer çözümler üzerine çalışan bu firma ile karşılıklı bir değerlendirme süreci yaşadık. Sonuç olarak ürünün telif haklarının bir kısmı üzerinden bir iş birliği ve ortaklık modeli oluşturuldu. Ve bu bizim için önemli bir kırılma noktası oldu.

Çünkü sıfır sermayeyle başladığımız bir fikir, zamanla pozitif sermayeye dönüşen bir girişime evrildi. Bunu şöyle düşünebilirsiniz: Bir araba var ama aküsü yoksa çalışmaz. Benzin olsa bile ilk kıvılcımı vermek gerekir. İşte girişimcilikte de o ilk kıvılcım hayal ve inançtır.

Burada en kritik soru şudur: “Sen bu işin neresindesin?”
Sadece fikir üretmek yetmez, o fikrin arkasında durmak gerekir. Çünkü insan inanmadığı bir şeyi başkasına inandıramaz.

Bizim yaşadığımız süreç de aslında buydu. Doğru fikir, doğru zaman ve doğru insanlarla buluştuğunda bir yatırımcıyla ya da bir ortakla karşılaşabiliyorsunuz. Bazen bu aile sermayesi olur, bazen melek yatırımcı, bazen de tamamen tesadüfi bir karşılaşma.

Sonuçta bu süreç bizi Avrupa merkezli bir ortaklığa taşıdı. Yaklaşık 300 bin Euro değerinde bir başlangıç sermayesiyle ürünümüzü Avrupa’ya taşıma fırsatı bulduk. Ürünler Türkiye’de geliştirildi, test edildi ve daha sonra “Made in Germany” etiketiyle global pazara açıldı.

Bugün geldiğimiz noktada şirket farklı versiyonlarla büyümeye devam ediyor, hatta borsaya açılma sürecine girdi. Ancak burada önemli bir detay var: Biz bu ürünün Türkiye’deki potansiyelini tam anlamıyla değerlendiremedik. Bu da bizim için bir eksiklik olarak kaldı.

Ama diğer taraftan şunu da net görüyoruz: Bir fikir doğru şekilde geliştirildiğinde, coğrafya sınırlarını aşabiliyor. Önemli olan o fikri doğru zamanda, doğru stratejiyle hayata geçirebilmek.

Sonuç olarak, ister Türkiye’de olun ister dünyanın başka bir yerinde, temel bazı doğrular değişmiyor. Doğru fikir, doğru ekip ve doğru zaman bir araya geldiğinde, girişimcilik bir hikâyeye dönüşüyor.

Ons ve gram altın

Ons altın güne 4 bin 748 dolardan başladı. Gün içinde en düşük 4 bin 737 dolar, en yüksek 4 bin 814 dolar seviyesi görüldü. Şu sıralar 4 bin 789 dolardan işlem görüyor.

Gram altın ise güne 6 bin 966 liradan açıldı. Gün içinde en düşük 6 bin 833 lira, en yüksek 6 bin 970 lira seviyesi izlendi. Gram altın, şu sıralar 6 bin 908 liradan alıcı buluyor.

Gümüşte kayıp

Gümüş de düşüşe geçti. Yaklaşık yüzde 2 gerileyen ons gümüş, 79 dolara inerek geçen haftaki kazanımlarını sildi.

Bu düşüşte, Hürmüz Boğazı’nda yeniden tırmanan çatışmaların petrol fiyatlarını sert biçimde yukarı taşıması ve enflasyon kaygılarını artırması etkili oldu. Beyaz metal, savaşın başlamasından bu yana yaklaşık yüzde 15 değer kaybetti.

Gümüş fiyatları

Ons gümüş güne 79,36 dolardan başladı. Gün içinde en düşük 78,64 dolar, en yüksek 80,66 dolar seviyesi görüldü. Şu sıralar 79,81 dolardan işlem geçiyor.

Gram gümüş ise güne 114,2 liradan başladı. Gün içinde en düşük 113,1 lira, en yüksek 116 lira seviyesi kaydedildi. Şu sıralar 114,8 liradan alıcı buluyor.

Petrol yükseldi

Petrol fiyatlarında ise yukarı yönlü hareket öne çıktı. Brent petrol, yüzde 4’e yakın artışla 93 dolara yaklaştı. Ortadoğu’daki jeopolitik gerilimin yeniden alevlenmesi, önceki seansta yaşanan kayıpların telafi edilmesine katkı sağladı.

WTI petrol de yaklaşık yüzde 5 primle 87,2 dolar seviyelerinde işlem görüyor.

Gerilim etkisi

Yükseliş, ABD Başkanı Donald Trump’ın, Hürmüz Boğazı’ndan çıkarken durma emrini görmezden gelen İran bayraklı bir kargo gemisine ABD Donanması’nın ateş açtığı ve gemiye el koyduğu yönündeki açıklamalarının ardından geldi.

Hayatını değiştiren keşif

Skyring’in girişim yolculuğu, 2007 yılında edindiği bir bilgiyle yön değiştirdi. Kalahari Çölü’nden çıkarılan milyonlarca yıllık tuz kaynağı, onun için yeni bir başlangıcın kapısını araladı.

Tüm birikimini ortaya koydu

Zorlu bir sürecin ardından radikal bir karar alan Skyring, sahip olduğu evi satarak işe başladı. Elde ettiği gelirle satın aldığı tuzları, küçük bir ahşap kulübede kendi imkânlarıyla paketlemeye başladı.

20 metrekarede hayatta kalma mücadelesi

Yaklaşık 20 metrekarelik bir alanda, tek bir masa üzerinde üretim yapan girişimci, bu dönemi “hayatta kalma modundaydım” sözleriyle ifade etti. Tüm süreci tek başına yürüten Skyring, ürünlerini bireysel çabalarla hazırladı.

Küçük girişim büyüdü

Zamanla gelişen iş, küçük bir masadan çıkarak daha geniş bir yapıya ulaştı. Başlangıçta tek kişilik olan girişim, ilerleyen süreçte 45 kişilik bir ekibe dönüştü.

Kadın istihdamına öncelik verdi

Skyring, kurduğu ekipte kadın çalışanların ağırlıkta olduğunu belirtti. Kadın istihdamını desteklemenin kendisi için önemli bir hedef olduğunu vurguladı.

Markanın adı çölden ilham aldı

Kurulan markanın ismi ise yıllar önce çölde karşılaşılan bir hayvandan esinlenerek belirlendi. Bu isim, hem bölgenin hem de ürünün kökenine gönderme yapıyor.

Yerelden küresele uzanan başarı

İlk ürünlerini evinin bahçesinde paketleyerek satışa sunan girişimci, kısa sürede markasını büyütmeyi başardı. Ürünler zamanla uluslararası pazara açıldı.

20’den fazla ülkede satışta

Bugün markanın ürünleri 20’den fazla ülkede satışa sunulurken, çok sayıda restoranın masasında yer alıyor. Skyring’in girişimi, küçük bir başlangıçtan küresel bir başarı hikâyesine dönüştü.

Akaryakıt fiyatları hızla artmaya devam edebilir

Ortadoğu’daki gerilim petrol fiyatlarını doğrudan etkiliyor. Petrol fiyatlarının 100 doların üzerine çıkması durumunda Türkiye’de akaryakıt fiyatları da yükselebilir.

Uzmanlara göre en kötü senaryoda:

• Benzinin litre fiyatı 75-85 TL bandına çıkabilir

• Motorin fiyatı 80-90 TL seviyesine ulaşabilir

Bu da özellikle ulaşım ve nakliye maliyetlerini artıracağı için birçok ürünün fiyatına dolaylı olarak zam anlamına geliyor.

Mutfak ve market harcamaları artabilir

Akaryakıt ve enerji maliyetleri yükseldiğinde en hızlı etkilenen alanlardan biri gıda oluyor.

Uzmanların en kötü senaryo hesaplamalarına göre:

• 4 kişilik bir ailenin aylık market harcaması 12-15 bin TL’den 16-20 bin TL seviyesine çıkabilir.

• Sebze, meyve ve temel gıdalarda yüzde 20-30 arası fiyat artışı görülebilir.

Elektrik ve doğalgaz faturaları yükselme riski taşıyor

Enerji maliyetlerindeki artış elektrik ve doğalgaz fiyatlarına da yansıyabilir.

En kötü senaryoda:

• Ortalama bir evin doğalgaz faturası 1.200-1.500 TL’den 2.000 TL’ye yaklaşabilir.

• Elektrik faturaları ise 600-700 TL’den 900-1.000 TL bandına çıkabilir.

Kiralar ve ulaşım maliyetleri etkilenebilir

Enerji maliyetlerinin yükselmesi toplu taşımadan kargoya kadar birçok alanda fiyat artışına neden olabilir.

Buna bağlı olarak:

• Toplu taşıma ücretlerinde yüzde 20-30 artış yaşanabilir

• Nakliye maliyetleri arttığı için kiralar ve hizmet fiyatlarında yeni artışlar görülebilir.

Göç baskısı ihtimali

İran’da savaşın büyümesi durumunda Türkiye’ye doğru yeni bir göç hareketi de oluşabilir. Uzmanlara göre en kötü senaryoda birkaç ay içinde yüz binlerce kişilik yeni bir göç baskısı oluşması ihtimali de konuşuluyor.

Savaş uzarsa etkisi cepte hissedilir

Uzmanlara göre Türkiye’nin savaşa doğrudan dahil olması beklenmiyor. Ancak savaşın uzun sürmesi halinde vatandaşın günlük hayatında etkileri hissedilebilir.

Enerji maliyetleri, gıda fiyatları ve ulaşım giderleri başta olmak üzere birçok kalemde artış yaşanması, savaşın Türkiye’de en çok ev bütçesine yansıyan sonucu olabilir.

ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), ABD ve İsrail’in İran’a yönelik şimdiye kadarki en yoğun saldırıları gerçekleştirdiğini ve İran yenilgiye uğratılana kadar operasyonların süreceğini açıkladı. Açıklama, ABD Başkanı Donald Trump’ın çatışmaların kısa sürede sona erebileceğini ima eden önceki mesajlarının ardından daha sert bir ton olarak değerlendirildi.

ABD yönetiminden gelen farklı açıklamalar da piyasalardaki belirsizliği artırdı. Beyaz Saray, ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndan geçen bir petrol tankerine eşlik etmediğini belirtirken, Enerji Bakanı Chris Wright’ın daha sonra silinen bir sosyal medya paylaşımında bunun aksine ifadeler yer aldı.

Öte yandan yatırımcılar, ABD’de açıklanacak enflasyon verilerini de yakından takip ediyor. Analistler, savaş öncesinde dahi merkez bankasının hedefinin üzerinde seyretmesi beklenen enflasyonun para politikası üzerindeki etkisinin sınırlı olabileceğini belirtiyor. Piyasalarda, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) bu yıl yalnızca bir kez faiz indirimi yapacağı yönündeki beklentiler güçlenmiş durumda.

Ons altın yükseldi

Ons altın güne 5 bin 190 dolar seviyesinden başladı. Gün içerisinde 5 bin 183 dolar ile en düşük seviyesini gören değerli metal, 5 bin 223 dolara kadar yükseldi. Ons altın işlemlerin sürdüğü saatlerde yaklaşık 5 bin 205 dolar seviyesinde işlem görüyor.

Gram altın 7 bin 400 liraya yaklaştı

Yurt içinde gram altın da küresel fiyat hareketlerinden etkilenerek yükseliş eğilimini sürdürdü. Güne 7 bin 357 liradan başlayan gram altın, gün içinde 7 bin 346 lira ile en düşük, 7 bin 404 lira ile en yüksek seviyeyi gördü. Gram altın şu sıralar 7 bin 380 lira civarında işlem görüyor.

Gümüşte yön kararsız

Jeopolitik gelişmeler gümüş piyasasında ise daha sınırlı bir hareket oluşturdu. Ons gümüş güne 88,43 dolardan başlarken gün içinde 87,83 ile 89,44 dolar aralığında dalgalandı. Ons gümüş işlemlerin devam ettiği saatlerde yaklaşık 88,39 dolar seviyesinde bulunuyor.

İç piyasada gram gümüş ise 125 lira seviyesinden açıldı. Gün içinde 124,1 lira ile 126,4 lira aralığında işlem gören gram gümüş, yaklaşık 124,9 liradan alıcı buluyor.

Kritik 5200 Dolar Seviyesi
Altın ve Para Piyasaları Uzmanı Şirin Sarı, altın fiyatlarının 5000-5200 dolar seviyelerinde yatay hareket edeceğini belirtti. Sarı, bu seviyenin kırılması durumunda yeni tarihi rekorların görülebileceğine dikkat çekti. Sarı, 5200 dolar seviyesinin kırılması halinde altının 6000 dolara kadar yükselebileceğini öngördü. Ancak, altın yatırımcılarına 5000 doların altına doğru olabilecek düşüşlere karşı dikkatli olmaları gerektiğini de hatırlattı.

Savaşın Seyri Altın Fiyatlarını Etkileyecek
Sarı, savaşın seyrinde ya da süresinde beklenmedik bir durum yaşanması halinde altın fiyatlarında yukarı yönlü hareketler görülebileceğini ifade etti. Petrol piyasasında ve altın piyasasında, savaşın etkilerinin fiyatları artırma beklentisinin dışında olmadığını belirten Sarı, "Savaşa farklı ülkelerin katılması altını yukarı yönlü çekebilir," dedi.

Gram Altın 7000 TL'nin Altını Görebilir
Gram altın fiyatları, geçtiğimiz hafta savaşın patlak verdiği ilk dönemde 8350 TL'ye kadar yükselmişti. Sarı, bugün 7400-7500 TL bandında işlem gören gram altının, olası bir ons altın düşüşüyle 7000 TL seviyelerinin altına inebileceğini belirtti. Ayrıca, gram altındaki hareketlerin, doların içerdeki fiyatlamaları ve dışarıdaki ons altın hareketleriyle dengelendiğini ifade etti.

Orta ve Uzun Vadede Yükselen Trend Devam Ediyor
Vadeli İşlem ve Emtia Piyasaları Uzmanı Zafer Ergezen, kısa vadede satış baskısının devam etmesine rağmen, orta ve uzun vadede altın fiyatlarında yükselen bir eğilim olduğunu belirtti. Ergezen, "Petrol fiyatlarındaki artış ve riskten kaçış durursa, altın fiyatlarında yeniden dengelenme ve alıcılı seyir oluşabilir," dedi. Orta ve uzun vadede, 5000-5400 dolar aralığında sıkışmış bir altın piyasası beklediğini vurguladı.

Uzmanlar, altının uzun vadeli bir yatırım aracı olduğunu ve yatırımcıların panik yapmamaları gerektiğini belirterek, kısa vadeli düşüşlerin orta vadeli yükselişlere dönüşebileceğini ifade etti.

Artan belirsizlik ortamında yatırımcıların güvenli limanlara yönelmesiyle altın, gümüş ve petrol fiyatlarında yükseliş görülürken, küresel hisse senedi piyasalarında yüzde 1 ila 3 arasında düşüşler yaşandı.

Ahlatcı Holding Strateji Direktörü Tonguç Erbaş, gelişmelerin piyasalar tarafından uzun süredir olası senaryo olarak fiyatlandığını belirterek, buna rağmen Brent petrolün 80 dolar seviyesine yükseldiğini, ons altının 5.400 doları test ettiğini ve ons gümüşün 96 dolara kadar çıktığını söyledi.

Erbaş, jeopolitik gerginliklerde piyasaların savaşın süresi, olası anlaşma ihtimali ve stratejik lojistik hatlarının ne kadar süre kapalı kalacağı gibi başlıkları yakından takip ettiğini belirterek, “Gerginliğin kalıcı olmaması halinde piyasalar hızlı bir toparlanma yaşayabilir” dedi.

ABD’nin operasyon için yaklaşık 4-5 haftalık bir planlama yaptığına işaret eden Erbaş, Washington yönetiminin Kasım ayında yapılacak ara seçimler öncesinde küresel tansiyonu uzun süre yüksek tutmak istemeyeceğini düşündüğünü ifade etti. Erbaş’a göre kısa vadede altın, gümüş ve petrol fiyatları yükselirken, ABD tahvil faizleri geriledi ve riskli varlıklarda satış baskısı oluştu.

Altın fiyatlarına ilişkin değerlendirmede bulunan Erbaş, ons altında 5.400 dolar seviyesinin kritik eşik olduğunu belirterek, bu seviyenin aşılması halinde yeni hedefin 5.600 dolar olabileceğini söyledi. 5.200-5.400 dolar bandında bir süre dalgalanma yaşanabileceğini de ifade etti.

İnfo Yatırım Yatırım Danışmanı Tunç Safa Altunsaray ise ABD’nin İran’a operasyon düzenlemesinin piyasalarda belirsizliği artırdığını ve riskten kaçış nedeniyle borsalarda satışların görüldüğünü dile getirdi.

Altunsaray, savaşın süresinin ve kapsamının piyasalardaki yönü belirleyeceğini belirterek, İran’ın dünyanın en büyük petrol rezervlerine sahip üçüncü ülke olduğunu ve günlük yaklaşık 3 milyon varil petrol üretimi yaptığını hatırlattı.

Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolün petrol fiyatları açısından kritik olduğunu vurgulayan Altunsaray, savaşın uzaması ve boğazın kapalı kalması halinde petrol fiyatlarının yükselmeye devam edebileceğini söyledi.

Petrol fiyatlarındaki artışın enerji maliyetlerini yükselteceğine dikkat çeken Altunsaray, bunun küresel çapta enflasyon baskısını artırabileceğini belirtti. Bu durumun ise faiz indirim döngüsündeki merkez bankalarını yeniden faiz artırımı tartışmalarına götürebileceğini ifade etti.

Altunsaray, jeopolitik risklerin artmasıyla birlikte yatırımcıların güvenli liman olarak altına yöneldiğini belirterek, ons altında 5.400 dolar seviyesinin aşılması halinde 6.000 dolar seviyesinin gündeme gelebileceğini kaydetti.

Borsa İstanbul tarafında ise savaşın sürmesi halinde satış baskısının devam edebileceğini belirten Altunsaray, endekste 13 bin seviyesinin önemli destek olduğunu, 13.250 seviyesinin ise ara destek olarak takip edilmesi gerektiğini ifade etti. Savaşın kısa sürede sona ermesi ve diplomatik çözüm sağlanması durumunda ise piyasalarda hızlı bir toparlanma yaşanabileceği değerlendiriliyor.

Altın fiyatları, yüzde 4’ü aşan düşüşle 20 Şubat’tan bu yana en düşük seviyesini görmüştü. Ancak Orta Doğu’da artan jeopolitik riskler, piyasada güvenli liman talebini yeniden artırdı.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik hava saldırılarını artırmasıyla bölgede yükselen gerilim, küresel piyasalarda yatırımcıların yeniden altına yönelmesine neden oldu. Bu gelişmelerin ardından altın fiyatlarında toparlanma görüldü.

Spot altın yüzde 1,6 yükselişle ons başına 5 bin 168 dolar seviyesine çıktı. ABD’de nisan vadeli altın kontratları ise yüzde 1,1 artışla 5 bin 178 dolar seviyesine ulaştı.

4 Mart 2026 Çarşamba günü güncel altın fiyatları ise şöyle:

• Gram altın: 7.310,37 TL

• Çeyrek altın: 12.304,00 TL

• Yarım altın: 24.593,00 TL

• Tam altın: 48.449,04 TL

• Cumhuriyet altını: 48.955,00 TL

• Gremse altın: 121.494,14 TL

• Ons altın: 5.174,54 dolar

Jeopolitik gelişmeler ve küresel piyasalardaki belirsizliklerin devam etmesi, altın fiyatlarında dalgalı seyrin sürmesine neden oluyor. Uzmanlar, özellikle Orta Doğu’daki gelişmelerin ve ABD Merkez Bankası’nın faiz politikasına ilişkin beklentilerin altın fiyatlarının yönü üzerinde belirleyici olacağını ifade ediyor.

Kent genelinde kurşunsuz 95 oktan benzinin litre fiyatı 60,09 TL olarak uygulanmaya devam ediyor. Motorinin litre fiyatı ise 62,24 TL seviyesinde sabit kaldı. Otogaz fiyatı da 30,49 TL’den satışa sunuluyor.

Benzin ve motorinde değişiklik yok

Akçaabat, Araklı, Arsin, Beşikdüzü, Çarşıbaşı, Çaykara, Dernekpazarı, Düzköy, Hayrat, Köprübaşı, Maçka, Of, Ortahisar, Şalpazarı, Sürmene, Tonya, Vakfıkebir ve Yomra’da benzin litre fiyatı 60,09 TL olarak kaydedildi. Motorin fiyatı ise tüm ilçelerde 62,24 TL seviyesinde sabit kaldı.

Dün açıklanan fiyatlarla kıyaslandığında benzin ve motorin grubunda herhangi bir artış ya da indirim yaşanmadığı görüldü.

Diğer ürünlerde ilçe bazlı farklılık

Gazyağı fiyatları ilçelere göre 52,73 TL ile 52,92 TL arasında değişiyor. En yüksek fiyat Çaykara’da 52,92 TL olarak kaydedilirken, en düşük fiyat Beşikdüzü’nde 52,73 TL oldu.

Kalorifer yakıtı fiyatları 40,25 TL ile 41,13 TL aralığında değişirken, fuel oil fiyatları ise 33,75 TL ile 34,07 TL arasında satışa sunuluyor.

Uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurundaki hareketliliğe bağlı olarak önümüzdeki günlerde yeni bir güncelleme yapılabileceği belirtiliyor.

Güvenli Liman Arayışı Sürüyor

Gram altın yeni güne 7.590 TL seviyesinden başlarken, ons altın 5.370 dolar düzeyinde açılış yaptı. Günün ilk saatlerinde fiyatlarda sınırlı geri çekilme gözlendi.

Piyasalarda hem jeopolitik riskler hem de döviz kurundaki dalgalanmalar yakından takip edilirken, yatırımcılar “Gram altın bugün ne kadar?”, “Çeyrek altın kaç TL oldu?” sorularına yanıt arıyor.

3 Mart 2026 Güncel Altın Satış Fiyatları

• Gram altın: 7.584,15 TL

• Çeyrek altın: 12.573,00 TL

• Yarım altın: 25.130,00 TL

• Tam altın: 49.934,78 TL

• Cumhuriyet altını: 50.022,00 TL

• Gremse altın: 125.219,89 TL

• Ons altın (28,3 gram): 5.365,23 dolar

Altın fiyatlarının gün içerisinde küresel piyasalardaki gelişmelere bağlı olarak dalgalanabileceği belirtiliyor. Uzmanlar, özellikle dolar endeksi ve jeopolitik risk başlıklarının kısa vadede fiyatlamalar üzerinde belirleyici olacağını ifade ediyor.

Açıklamada, söz konusu destek kalemlerinin detayları da paylaşıldı. Buna göre;

• Kırsal kalkınma yatırım desteği kapsamında 129 milyon 4 bin lira,

• Hayvan gen kaynakları desteği kapsamında 14 milyon 62 bin 612 lira,

• Sertifikalı tohum kullanım desteği kapsamında 3 milyon 956 bin 369 lira,

• Sertifikalı fidan üretim desteği kapsamında ise 2 milyon 589 bin 19 lira ödeme yapılacak.

Toplam 149 milyon 612 bin liralık destekleme ödemesinin, üreticilerin finansman yükünü hafifletmesi ve kırsal kalkınmaya katkı sağlaması hedefleniyor.

32 YILLIK OTOMOTİV TECRÜBESİ, ÇOK SEKTÖRLÜ YAPI
Fatih Vardaloğlu, aile şirketinin otomotiv sektöründe 32 yılı geride bıraktığını ve Vardallar Otomotiv olarak bölgenin lider firmaları arasında yer aldıklarını belirterek şunları söyledi:
“Bugün yalnızca otomotivde değil; turizm, inşaat, tekstil ve sigorta alanlarında da Trabzon’a hizmet ediyoruz. Bu iş alanlarımız onlarca farklı sektörle entegre çalışıyor. Toplamda yaklaşık 150 kişiye doğrudan istihdam sağlıyoruz. İnşaat ve dönemsel projelerle birlikte bu sayı 300–400 kişiye kadar çıkabiliyor…”

“OTOMOTİV, ONLARCA SEKTÖRÜ AYNI ANDA BESLİYOR”
Otomotiv sektörünün ekonomik çarpan etkisine dikkat çeken Vardaloğlu, sektörün birçok alanla doğrudan ilişkili olduğunu vurguladı: “Otomotiv sadece araç satışından ibaret değildir. Servis hizmetleri, yedek parça, sigorta, bankacılık, finansman ve lojistik gibi pek çok sektör otomotivle birlikte hareket eder. Sektörde gerçekleşen her işlem, aynı zamanda vergi tahsilatı ve kamu gelirleri açısından da ciddi katkı sağlar.”

2025 yılında ülkemizde 1.108.000 adet Binek ve 273.000 adet Ticari olmak üzere toplam 1.381.000 adet araç satılmıştır.Bir önceki yıla göre %10’luk bir Pazar artışı olmuştur.Trabzon’un satışlardan almış olduğu pay ise 13.263 adettir.Vardallar otomotiv olarak Trabzon pazarının yaklaşık %20’ni trafiğe çıkartmaktayız.

ELEKTRİKLİ ARAÇLAR VE ÇEVRECİ DÖNÜŞÜM
Sektörde yaşanan teknolojik dönüşümün altını çizen Vardaloğlu, elektrikli ve hibrit araçların pazar payının hızla arttığını belirterek, “Elektrikli araç satış oranları bugün yüzde 20 seviyelerine ulaşmış durumda.2025 yılında 190.000 adet elektrikli araç satıldı. Daha çevreci, daha ekonomik ve sürdürülebilir mobilite çözümlerine doğru güçlü bir yönelim var. Önümüzdeki yıllarda bu dönüşüm çok daha hızlanacak. Bu dönüşüme entegre biz de aynı hızı yakaladık ve ciddi manada bu alan talep görüyor. Zaten artık dünya kirleten bir enerji istemiyor. Trabzon’da bu sisteme hızlı entegre olan şehirler arasında” ifadelerini kullandı.

“EN BÜYÜK SORUNUMUZ KALİFİYE PERSONEL”
Sektörün karşı karşıya olduğu temel sorunlardan birinin nitelikli iş gücü eksikliği olduğunu ifade eden Vardaloğlu, meslek liselerinin yeniden güçlendirilmesi gerektiğinin altını çizerek, “Yetişmiş ekip arkadaşı bulmak, belki de en önemli sorunlarımızdan birisidir. Bu sadece bizim sektörün değil Trabzon’da birçok sektörün sorunu bu. Geçmişte meslek liselerinden gelen öğrenciler, altın bir bilezikle okullarından çıkar yetişmiş eleman olarak işe girer uzun yıllar aynı sektörde çalışırdı. Bugün bu yapı ciddi şekilde zayıfladı. Meslek liseleri, mesleğe girme liseleri değil bir zıplama tahtası olarak orayı da böyle geçelim denilerek görülüyor, öğrenci bu gözle bakıyor. Biz firma olarak personelimizin eğitimine büyük önem veriyoruz. Çünkü dünyanın en büyük firmalarıyla çalışıyoruz ve bu firmalar yine dünyanın en disiplinli, müşterimizin güvenliğine, memnuniyetine en çok önem veren dünyanın en sıkı firmaları. İşte bu nedenle hata payımız olmaması gerekir. Bu nedenle, yurt içi ve yurt dışı eğitim programlarıyla çalışanlarımızın mesleki gelişimini sürekli destekliyoruz” şeklinde konuştu.

TRABZONLUNUN OTOMOBİLLE ÖZEL BAĞI VAR
Trabzon’da otomobilin yalnızca bir ulaşım aracı değil, aynı zamanda bir yaşam tarzı unsuru olduğunu belirten Vardaloğlu şöyle konuştu: “Araç, birçok insan için bir hayalin ve mutluluğun simgesidir. Yani bazı insanlar için otomobil terapi gibidir, otomobile binip dolaşmak bir motivasyon gibidir… Ama Trabzon her ne kadar bunu yapsa da biraz farklı. Trabzonlu sürücüler araçlarını kişiselleştirmeyi seviyorlar. Yani düşünün dünyanın en iyi mimarları en iyi mühendisleri bu otomobilleri dizayn ediyor, en şık, en konforlu, en donanımlı hale getirerek müşterisine sunuyor. Ama Trabzon’da bu yetmiyor insanlar kendine has kendine özel bir şeyler istiyor ve bakıyorsunuz aynı model, aynı renk araba yan yana geliyor ve siz bunların aynı araç olduğuna inanamıyorsunuz. Trabzon kendine has yaşamayı otomobilde de seviyor… Aksesuar, donanım seviyesi, sürüş konforu ve güvenlik özellikleri bizim insanımız için oldukça önemlidir…”

ANTALYA’DAN ŞAŞIRTAN MÜŞTERİ TELEFONU
Trabzon insanlığın her konuda özel ve ilginç çıkışları olduğunu belirten Fatih Vardaloğlu kendisini çok şaşırtan bir diyaloğu şu şekilde paylaşıyor; “Bir gün bir müşterimiz aradı. Selamünaleyküm hemşehrim dedi ben Trabzonluyum. Antalya’dan arıyorum. Ben araba alacağım baktım fiyatlara buradaki fiyat ile sizdeki fiyat aynı. Antalya’da oturuyorum ama param memleketime gitsin istiyorum. Ben ticaretimi sizle yapsam, parayı size göndersem Trabzon’dan arabayı yükleyip Antalya’ya gönderir misiniz? Evet bu talep bizi çok duygulandırmıştı bir Trabzonlu olarak da gururlandırmıştı biz de öyle yaptık müşterimizin istediği gibi arabayı buradan Antalya’ya indirdik. Bu yaklaşım bizim için maddi kazançtan çok daha kıymetli bir değer…”

GÜVEN HER ZAMAN KAZANDIRIR
Otomotiv sektöründe artan rekabet nedeniyle kârlılık oranlarının düştüğünü ve bunun normal olduğunu ifade eden Vardaloğlu, ticaretin temelinde güvenin yattığını belirterek, “Bazen kazanırsınız, bazen kazanamazsınız. Ancak önemli olan güven, sürdürülebilirlik ve şehre katkıdır. Bazen bana soruyorlar sen hangi aracı sürüyorsun. İnanın ben süreceğim aracı kendim tercih etmiyorum, buradaki tüm test araçlarını sürüyorum mesela… Bana hangi araç verilirse onu sürüyorum. Hem sattığım aracı test etme imkanı buluyorum hem de müşterilerimizin bir sorunu olduğunda onları daha iyi anlayabiliyorum. Zaten sorumlu olduğumuz markaların da ne kadar güvenilir olduğunu onlara olan talepten görmek mümkün” dedi.

SATIŞ SONRASI HİZMET, SATIŞTAN DAHA ÖNEMLİ
Satış sonrası hizmetlerin müşteri memnuniyetinde belirleyici rol oynadığını vurgulayan Vardaloğlu, özellikle son dönemde garanti uzatma işlemine olan talebe değinerek konuşmasını şöyle sürdürdü; “Ödeme imkanlarını sağlıyorsanız, bir aracı 15 dakikada satın alabilirsiniz. Artık sistem çok kolaylaştı. Ama asıl önemli olan, satış sonrası süreçtir. Servis kalitesi, yedek parça tedariki ve garanti hizmetleri, müşteri sadakatini belirleyen temel unsurlardır. Bugün baktığımızda herkes indirimden ziyade garanti uzatma talebinde bulunmaktadır. Bu da gerçekten servislerimizin vatandaşlar tarafından tercih edildiğinin ve markaya ola güvenin göstergesidir…”

“BİZ ARAÇ DEĞİL, GÜVEN SATIYORUZ”
Vardallar Otomotiv’in tercih edilme nedenlerini özetleyen Vardaloğlu sözlerini şöyle tamamladı: “Temsil ettiğimiz markalar, arıza oranı düşük, ikinci el değeri yüksek, köklü ve güvenilir markalardır. Bizim için mesele sadece araç satmak değil; o aracı müşterimizin yıllar boyunca güvenle kullanmasını sağlamaktır. Bakınız sadece geçen sene Vardallar Trabzon’da Opel, Peugeot ve Citroen markaları ile 3000’e yakın araç sattı. Bu ne demektir, 3000 kişiyle direk temas halindeyiz. Sadece bir yıllık veri bu düşünün biz 32 yıllık firmayız, yani her yıl binlerce kişiyle temas halindeyiz. Sadece araba satmıyoruz… Güven satıyoruz, umut satıyoruz ve sonrasında gelecek satıyoruz. Gelecekte de onlarla birlikte bir aile gibi ilerliyoruz. Otomobil sattığımız her insan bizim için ailemizin bir parçasıdır biz onunla bağımızı yıllar boyu sürdürürüz.
İşin özeti sektörümüz önemli bir sektör, prestijli bir sektör, müşteri ile uzun yıllar ilişkide kalmanızı gerektiren bir sektör… Ve bizim markalarımız buna çok önem veriyor. Öyle günübirlik markalar değil uzun soluklu markalar. Biz de marka şehir Trabzon’da hep en iyi markalarla çalışmayı, en iyi markaları bu şehre getirmeyi kendimize görev bildik… Bu sektörün gelişmesi bu sektörün ilerlemesi adına da elimizden gelen ne varsa en güzel şekliyle ortaya koymaya çalışıyoruz. Son olarak bizleri tercih eden tüm müşterilerimize, atalarımızdan bugüne kadar neredeyse bir asırlık süreçte ticaretimiz de gösterdiğimiz dürüstlüğü ahlakı güzelliği ödüllendirerek bizi büyüten, bugünlere taşıyan şehrimiz yaşayanlara ve bölgedeki tüm vatandaşlarımıza teşekkür ediyorum…”

Açıklamada, “2024 yılı 4. Madde konsültasyonundan bu yana Türkiye’nin dezenflasyon programı başarılar gösterdi” ifadesine yer verildi. 2024 yılının ortalarında yaşanan geçici yavaşlamanın ardından Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) büyümesinin güçlü kalmaya devam ettiği belirtilirken, büyüme oranının 2025’te yüzde 4,1 olmasının beklendiği aktarıldı.

Türk lirasına olan talebin güçlendiği, bunun uluslararası rezervleri desteklediği ve cari açığın yeterli düzeyde finanse edilmeye devam ettiği ifade edildi.

Sıkı Para Politikası Vurgusu

IMF açıklamasında, sıkı para politikası, ılımlı ücret artışı ve genel olarak nötr maliye politikasının kademeli dezenflasyonu desteklemesinin beklendiği belirtilerek, “Mevcut politika bileşimi, dezenflasyon ile istikrarlı büyümeyi dengelemeye devam ediyor” değerlendirmesinde bulunuldu.

İç talebin güçlü kalmasıyla 2026 yıl sonu enflasyonunun yıllık bazda yüzde 23 seviyesinde gerçekleşmesinin beklendiği aktarılan açıklamada, politika faizinin daha da düşürülmesi ve artan güvenin etkisiyle büyümenin 2026’da yüzde 4,2 olmasının öngörüldüğü kaydedildi.

Ayrıca cari açığın yeterli düzeyde finanse edilmeye devam edeceği, mevduat sahiplerinin güveni ve güçlü altın fiyatlarının ise rezervlerin IMF yeterlilik ölçütünün yaklaşık yüzde 80’i civarında kalmasını sağlayacağı ifade edildi.

Riskler ve Yapısal Reform Çağrısı

Büyümenin sağlam kalması ve enflasyonun düşmesinin beklendiği belirtilirken, küresel ticaretteki belirsizlikler ve bölgesel çatışmalar nedeniyle dış risklerin yüksek seyrini koruduğuna dikkat çekildi. Enerji fiyatlarındaki artış ya da olumsuz hava koşulları gibi olası şokların yüksek enflasyon dönemini uzatabileceği uyarısı yapıldı.

IMF İcra Direktörleri Kurulu değerlendirmesinde, Türkiye’nin dezenflasyon politikaları nedeniyle yetkililerin takdir edildiği belirtilerek, bu politikaların makroekonomik dengesizlikleri azalttığı, güveni artırdığı ve büyümeyi desteklediği vurgulandı. Ancak dezenflasyonun kalıcı hale getirilmesi, dış tamponların güçlendirilmesi ve kapsayıcı orta vadeli büyümenin sağlanması için daha sıkı bir politika bileşimi ve iddialı yapısal reformların gerekli olduğu ifade edildi.

Finansal Sektör ve Orta Vadeli Beklentiler

Açıklamada, Merkez Bankası bağımsızlığının ve iletişiminin önemi vurgulanırken, döviz müdahalelerinin oynaklığı sınırlamakla kalması ve koşullar el verdikçe kur esnekliğinin artırılması tavsiye edildi. Yetkililerin piyasa stresine hızlı müdahalesi sayesinde finansal sektörün sağlamlığını koruduğu kaydedildi.

IMF’nin ekonomik tahminlerine göre, Türkiye ekonomisinin 2027’de yüzde 4,1, 2028-2031 döneminde ise yıllık yüzde 4 büyümesi bekleniyor. İşsizlik oranının 2026’da yüzde 8,3, 2027’de yüzde 8,7 ve 2028-2031 döneminde yüzde 9,1 seviyelerinde seyredeceği öngörülüyor. Enflasyonun ise 2026’da yüzde 19’a gerilemesi ve 2031’e kadar yüzde 15 seviyesinde dengelenmesi bekleniyor. Cari açığın GSYH’ye oranının ise orta vadede yüzde 1,4-1,5 bandında kalacağı tahmin ediliyor.

32 milyon araç sahibini ilgilendiren düzenleme kapsamında, belirlenen azami prim tutarlarını ödemeyen sürücüler trafiğe çıkamayacak. sigortasız şekilde yola çıkanlar ise denetimlerde ceza ile karşılaşacak ve araçları trafikten men edilecek.

SBM verilerine göre, istanbul’da otomobilini dördüncü basamaktan sigortalatmak isteyen bir sürücünün ödeyeceği prim 17 bin 59 lira oldu. sıfırıncı basamakta yer alan riskli sürücüler için bu tutar 51 bin 177 liraya kadar çıkarken, riski en düşük olan sekizinci basamaktaki sürücüler 8 bin 530 lira prim ödeyecek. riskli ve risksiz sürücüler arasındaki farkın yaklaşık yüzde 500’e ulaştığı belirtildi.

ankara’da sıfırıncı basamakta bulunan sürücüler için prim 49 bin 729 lira, sekizinci basamakta ise 8 bin 288 lira olarak belirlendi. izmir’de ise en yüksek prim 48 bin 281 lira, en düşük prim 8 bin 47 lira oldu.

ticari araçlarda artış daha dikkat çekici oldu. istanbul’da ticari taksilerin sıfırıncı basamak prim tutarı 137 bin 510 liraya yükselirken, sekizinci basamakta bu rakam 22 bin 918 lira olarak açıklandı. ankara’da en yüksek prim 133 bin 618 lira, izmir’de ise 129 bin 726 lira oldu.

otobüslerde ise rekor seviyelere ulaşıldı. istanbul’da 31 ve üzeri koltuğa sahip otobüsler için sıfırıncı basamak zorunlu trafik sigortası primi 337 bin 829 liraya çıktı. aynı araç grubunda sekizinci basamak primi ise 56 bin 305 lira olarak belirlendi.

2026 yılı itibarıyla zorunlu trafik sigortası yaptırmadan trafiğe çıkan sürücülere 1.246 lira idari para cezası uygulanıyor. ayrıca eksiklik giderilene kadar araçlar trafikten men ediliyor. denetimlerde trafik polislerinin, sürücülere poliçelerini anında yaptırmaları halinde aracı bağlamama yönünde inisiyatif kullanabildiği ifade ediliyor.

Piyasalarda güvenli liman talebinin artmasında Orta Doğu başta olmak üzere birçok bölgede yükselen jeopolitik tansiyon etkili oldu. Bunun yanı sıra ABD’nin mali yapısına ilişkin yayımlanan raporlar, dolar varlıklarına olan güveni zayıflattı. Uzmanlar, bu gelişmelerin yatırımcıları altın ve gümüşe yönlendirdiğini belirtiyor.

Kapalıçarşı’da gram altın 7 bin lira seviyesini aşarak 7 bin 200 liranın üzerine çıktı. Çeyrek altın 11 bin 800 lirayı görürken, gram gümüşte de hızlı yükseliş dikkat çekti. Gümüş, yılbaşından bu yana yatırımcısına yüksek oranlı kazanç sağladı.

Piyasalardaki sert hareketlere ilişkin değerlendirmelerde bulunan 3. Göz Danışmanlık Kurucusu Hikmet Baydar, yükselişin temelinde ABD ekonomisine ve dolara olan güven kaybının bulunduğunu ifade etti. Baydar, ABD kamu borcunun milli gelire oranının kritik seviyelere ulaşmasının, dolar varlıklarından çıkışı hızlandırdığını söyledi. Bu sürecin altın ve gümüş fiyatlarını desteklediğini vurguladı.

Uzmanlara göre teknik göstergeler kısa vadede yukarı yönlü sinyaller üretmeye devam etse de, hızlı yükseliş nedeniyle kar satışları riskinin arttığına dikkat çekiliyor. Özellikle kaldıraçlı işlemlerden uzak durulması gerektiği uyarısı yapılıyor.

Öte yandan gözler, hafta ortasında açıklanacak ABD Merkez Bankası’nın faiz kararına çevrildi. Piyasa beklentisi faizlerde değişiklik yapılmaması yönünde olsa da, karar sonrası verilecek mesajların emtia fiyatlarında dalgalanmalara yol açabileceği belirtiliyor. Uzmanlar, jeopolitik risklerde yeni bir artış yaşanması halinde altın ve gümüşte yükseliş eğiliminin bir süre daha devam edebileceğini kaydediyor.

ABD güçlerinin bölgedeki bazı tesislerden çekilmesi, Suriye ordusunun bu boşluğu hızla doldurmasına olanak sağladı. Suriye medyasında yer alan haberlere göre, Şam yönetimi altyapı onarımı ve üretimin yeniden başlatılması için bölgesel aktörlerle iş birliğine açık olduklarını belirtti.

Dünya Basınında Geniş Yankı Uyandırdı

Bu gelişmeler, dünya basınında geniş yankı uyandırdı. Al-Arabiya ve Sky News Arabia gibi kanallar, Türkiye ile Suriye arasında “enerji koridoru” ve “petrol işletme ortaklıkları” kurulabileceğine dair analizlere yer verdi. Söz konusu iş birliğinin, iki ülke arasında ekonomik ilişkilerin güçlenmesine ve enerji sektöründe verimli ortaklıkların kurulmasına yol açabileceği belirtiliyor.

Türkiye’nin Tecrübesi Suriye İçin Önemli

Türkiye’nin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Şam yönetiminin bu sahaların yeniden faaliyete geçmesi ve verimli bir şekilde işletilmesi için Türkiye’nin tecrübesinden yararlanmak istediğini teyit etti. Bayraktar, bu iş birliğinin Suriye’nin günlük petrol üretiminin kademeli olarak artırılmasına ve elde edilen gelirin ülkenin yeniden imarında kullanılmasına olanak tanıyacağını ifade etti.

Suriye’nin iç savaş öncesi günlük petrol üretimi yaklaşık 380 bin varil civarındayken, bu hedef doğrultusunda üretimin artırılması planlanıyor.

Burdur 1’inci Ağır Ceza Mahkemesi'nde görülen davada, IBAN’ını kullandıran 23 yaşındaki üniversite öğrencisi 4 yıl 5 ay hapis cezasına çarptırıldı. Ayrıca, 149 bin 690 TL idari para cezası ödemesi kararlaştırıldı. Suç şebekelerinin, IBAN kiralama veya insanları samimi duygularla kandırarak bu tür eylemleri gerçekleştirdiği belirtildi.

BİLMEMEK MAZERET DEĞİL

Hukukçu Gizem Gonce, IBAN’ını kullandıran kişilerin “bilmemek” bahanesinin cezadan muafiyet sağlamadığını vurguladı. Gonce, “Bu kişilerin suçu bilmemesi, mahkemeler nezdinde geçerli bir mazeret sayılmayacaktır. Aksine, Ağır Ceza Mahkemeleri’nde yargılanabilirler” dedi. Gonce, IBAN’ını kiralayan kişilerin, bir suç örgütünün para trafiğine dahil olduklarında uzun süreli hapis cezalarıyla karşılaşabileceklerini ifade etti.

Gonce, IBAN kiralayanların savunmalarının “hayatın olağan akışına aykırı” sayıldığını belirterek, “Bu suçun cezası 10 yıla kadar hapis ve para cezasıdır” dedi. Özellikle öğrenci, işsiz veya gelir arayışında olan kişiler, dolandırıcılara “risk yok” veya “sadece para gelip gidecek” denilerek ikna ediliyor.

CEZADAN KURTULMAK ZOR

Hukukçu Gizem Gonce, IBAN’ını veren kişinin bu paranın kaynağından habersiz olduğunu kanıtlaması gerektiğini ifade etti. Gonce, “Eğer kişi, paranın kaynağı hakkında bilgi sahibi değilse, bankayla iletişime geçerek paranın iade edilmesini talep etmelidir. Aksi takdirde, banka hesabına geçtiği andan itibaren kaynağını bildiği kabul edilir ve kişi kendini ihbar etse dahi cezadan tamamen kurtulamaz” dedi.

IBAN kiralamalarının ciddi cezalar doğurabileceği konusunda vatandaşların dikkatli olması gerektiği vurgulandı.