Trabzon'da taşınmaz kültür varlığı olarak tescilli toplam 210 cami bulunuyor. Bu camilerden 40'ı kent merkezindeki Ortahisar ilçesinde yer alırken, en fazla tescilli camiye sahip ilçe 20 cami ile Sürmene oldu. Kent genelindeki tescilli camilerin 94'ü vakıf cami statüsünde bulunuyor.
Trabzon'daki Türk-İslam eserleri arasında en eski cami ise 1470 yılında inşa edilen İçkale Camii olarak öne çıkıyor. Tescilli camilerden mülkiyeti Vakıflar'a ait olanlar, büyük oranda restorasyon çalışmalarına tabi tutulurken, diğer camiler yerel imkânlarla korunmaya çalışılıyor. Yüzyılın başlarında inşa edilen Gülbahar Hatun Camii ve İskender Paşa Camii, kentin en anıtsal ve tarihi Türk-İslam eserleri arasında yer alıyor.
Gülbahar Hatun Camii, Osmanlı padişahlarından Yavuz Sultan Selim'in annesi adına 1514 yılında yaptırılırken, İskender Paşa Camii ise Trabzon'da uzun yıllar valilik yapan İskender Paşa tarafından yaptırıldı. Bu yapılar, Trabzon'un en önemli Osmanlı mirasları arasında kabul ediliyor.
Kentteki bazı tescilli camiler, kiliseden camiye dönüştürülen yapılar arasında yer alıyor. Özellikle Ortahisar Büyük Fatih Camii ve Yeni Cuma Camii, Fatih Sultan Mehmet'in 1461 yılında Trabzon'u fethetmesinin ardından camiye dönüştürülen önemli yapılar arasında bulunuyor. 13. yüzyılda inşa edilip 16. yüzyılda camiye çevrilen Ayasofya ise, 1916'daki Rus işgali sırasında karargâh, hastane ve depo olarak kullanıldıktan sonra 1964 yılında müze haline getirildi. 2013 yılından itibaren ise vakfiyesine uygun şekilde cami olarak hizmet vermeye başladı.
Trabzon'daki 19. yüzyılda inşa edilen ahşap işlemeli camiler, yöre mimarisine uygun şekilde inşa edilen en sanatsal camiler arasında yer alıyor. Bu camiler, özellikle Sürmene, Çaykara, Of, Dernekpazarı, Araklı ve Akçaabat ilçelerinde yoğunlaşırken, harim kapıları, mahfil katları, tavan göbekleri, mihrap, minber ve vaaz kürsüleri gibi detaylar adeta birer sanat eseri niteliği taşıyor.
Sürmene Kuşluca ve Karacakaya, Çaykara Taşören, Taşkıran, Filak, Kabataş ve Akdoğan, Dernekpazarı Güney, Kondu, Günebakan ve Taşçılar, Hayrat-Dereyurt gibi önemli ahşap tezyinatlı Vakıf camileri, Trabzon'un tarihî zenginliğini gözler önüne seriyor.
