Açıklamada, MESEM kapsamında çalıştırılan en az 16 çocuğun iş cinayetlerinde hayatını kaybettiği belirtilerek, bu ölümlerin kaza olarak değerlendirilemeyeceği vurgulandı. Açıklamada, “Bu ölümler ‘kaza’ değil; çocukları üretim baskısı altında, denetimsiz ve güvencesiz koşullarda çalıştıran bir sistemin sonucudur.” ifadelerine yer verildi.
“1 gün okul, 4-5 gün işyeri” uygulaması eleştirildi
Eğitim Sen Trabzon Şubesi, MESEM kapsamında öğrencilerin haftada bir gün okulda, dört gün ise işyerinde bulunduğunu hatırlatarak birçok işyerinde bu sürenin fiilen beş güne çıktığını belirtti. Bu durumun çocukların eğitim sürecini ikinci plana ittiği ifade edilen açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“Uzun çalışma saatleri, yetersiz iş sağlığı ve güvenliği önlemleri, denetimsiz işyerleri, fazla mesai dayatmaları ve yıllık izin hakkının fiilen gasp edilmesi gibi sorunlar çocukların hem öğrenci statüsünde tutulup hem de işçi gibi çalıştırılmasına yol açmaktadır.”
Trabzon’da özellikle Akçaabat ilçesine dikkat çekildi
Açıklamada, Türkiye genelinde ciddi bir toplumsal ve pedagojik sorun haline gelen MESEM uygulamasının Trabzon’da da çeşitli sorunları beraberinde getirdiği belirtildi. Özellikle Akçaabat İlçesi’nde kurumsal niteliği olmayan bazı firma ve işyerlerinde öğrencilerin haftanın beş günü çalıştırıldığı, resmi tatil ve bayramlarda izin kullanmalarının fiilen engellendiği ifade edildi.
Bu sorunların bilinmesine rağmen gerekli denetimlerin yapılmadığı ve önlemlerin alınmadığı da açıklamada yer aldı.
“MESEM yoksul ailelerin çocuklarını kapsıyor”
Eğitim Sen Trabzon Şubesi açıklamasında, MESEM modelinin en çok yoksul ailelerin çocuklarını kapsadığına dikkat çekilerek, ekonomik kriz koşullarının aileleri çocuklarını çalıştırmaya zorladığı ifade edildi.
Açıklamada, “Meslek edinme” adı altında sunulan bu modelin sınıfsal eşitsizlikleri yeniden ürettiği belirtilerek, eğitim hakkı ve çocukların gelişim hakkının piyasa ihtiyaçlarına feda edilemeyeceği vurgulandı.
Devlet katkı payı ve denetim sorunu
MESEM kapsamında bazı alanlarda devlet katkı paylarının ödenmemesinin öğrencileri daha kırılgan hale getirdiği belirtilen açıklamada, özellikle Güzellik ve Saç Bakım Hizmetleri, Muhasebe ve Finansman, Konaklama ve Seyahat Hizmetleri, Pazarlama ve Perakende, El Sanatları Teknolojisi ve Ulaştırma Hizmetleri alanlarında devlet katkı payı ödenmediği ifade edildi.
Ayrıca işyerlerine yönelik denetimlerin yetersiz olduğu ve çocukların güvenliğinin üretim hedeflerinin gerisinde kaldığı belirtildi.
Eğitim Sen’in talepleri
Eğitim Sen Trabzon Şubesi, MESEM uygulamasına ilişkin taleplerini de kamuoyu ile paylaştı. Buna göre sendika;
- Çocuk işçiliğini meşrulaştıran MESEM modelinin mevcut haliyle durdurulmasını,
- Haftada 1 gün okul, 4-5 gün işyeri uygulamasına son verilmesini,
- Mesleki eğitimin okul merkezli ve pedagojik temelde yeniden yapılandırılmasını,
- İş sağlığı ve güvenliği denetimlerinin bağımsız ve düzenli şekilde yapılmasını,
- Öğrencilerin yıllık izin, sosyal güvence ve özlük haklarının güvence altına alınmasını,
- Yoksul ailelere kamusal sosyal destek sağlanarak çocukların örgün eğitimde kalmasının teşvik edilmesini,
- MESEM’lerde yaşamını yitiren çocuklar için etkin ve şeffaf soruşturmalar yürütülmesini talep etti.
Açıklamanın sonunda ise şu ifadelere yer verildi:
“Çocuklar ucuz işgücü değildir. Çocuklar sermayenin değil, toplumun ortak geleceğidir. Eğitim hakkını, yaşam hakkını ve kamusal eğitimi savunmaya devam edeceğiz.”